« في »
متن « في » حرف جر له عشرة معان :
أحدها : الظرفية و هي إمّا مكانية كقول حسّان في رثاء النّبي صلّى اللّه عليه و آله :
شرح يكى از كلمات مركّبه كه با حرف فاء شروع مىشود « في » مىباشد ، اين كلمه حرف بوده و از حروف جاره است و تمامى خصوصيات حروف جاره از قبيل وجوب دخول آن بر اسم ، عامل بودن ، و نيز قسم غير زائده آن ، متعلّق خواستن را داراست . بين نحويين مكتب بصره و كوفه در تعداد معناى اين حرف جر مانند بحث در معناى ديگر حروف جر ، نزاع و اختلاف است و بصريون قائل هستند كه هر حروف جر يك معنا دارند مثلا باء معناى آن فقط الصاق است و در بحث « في » مىگويند : معناى آن فقط ظرفيه است ، لكن كوفيون قائل هستند كه « في » مشترك لفظى بوده و براى ده معنا وضع شده است ، و اين كتاب در مباحث حروف جر ، بر مبناى مذهب كوفيين است و بر همين مبنا در كتاب براى « في » ده معنى ذكر شده است :
أحدها : اوّلين و پراستعمالترين معناى « في » ظرفيت است كه دلالت مىكند كه مجرور آن ، ظرف براى شي ماقبل است به عنوان مثال در جملهء « زيد في الدار » كلمه « في » دلالت مىكند كه « الدار » ظرف براى « زيد » است .
و بايد دانست كه ظرفيت بر دو قسم است : 1 - مكانيه : علامت آن اين است