غايت باشد يعنى مابعد آن ابتداى غايت باشد مانند قول أبى طالب عليه السّلام در مدح حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله :
أنت الأمين محمد قرم أغرّ مسوّد * لمسوّدين أسائب كرموا و طاب المولد
« أنت السعيد من السعود تكنّفتك الأسعد * من لدن آدم لم يزل فينا وصي مرشد » « 1 »
فلقد عرفتك صادقا بالقول لا تتفند * ما زلت تنطق بالصواب و أنت طفل أمرد
شاهد : معناى « عند » داشتن كلمه « لدن » در شعر است كه اين كلمه در مقام بيان ابتداى غايت بودن كلمه بعد نيز مىباشد ، بنابراين عبارت « من لدن آدم » معناى « من عند آدم » را دارد .
معناى شعر : « تو اى رسول اللّه انسان سعادتمندى هستى از نسل انسانهاى سعادتمند ، و تو را كنف حمايت و ياورى قرار داده سعادتمندترين انسانها و پيوسته در نسل ما بوده است وصى و راهنمايىكنندهء انسانها از همان ابتداى خلقت آدم » .
نكته : « الأسعد » جمع « سعد » و فاعل فعل قبل است به همين جهت فعل آن « تكنّفتك » مؤنث آورده شده زيرا هرگاه فاعل جمع مذكر مكسر بود مىتوان فعل آن را به اعتبار جماعة آن فاعل مؤنث آورد .
و قد اجتمعتا : و محققا دو كلمه « عند » و « لدن » كه داراى معناى « عند » است در اين قول خداوند متعال درباره حضرت خضر ، اجتماع كردهاند :
آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً
« الكهف / 65 »
و يفترقن من وجه ثان : بايد دانست كه اين سه كلمه « عند ، لدى و لدن » از شش جهت باهم فرق دارند :
1 - « عند » و « لدى » مترادف هستند مطلقا ، لكن « لدن » به معناى « عند » است
هامش
( 1 ) - توحيد الصدوق : 158 .