شاهد : ظرف بودن « عند » و مضافاليه آن ، براى يك شى مادى كه « السيف » مىباشد ، است .
معناى نامه : « و نزد من است شمشيرى كه زدهام او را به جدّت - عتبة بن ربيعه - و دائيت - وليد بن عتبه - و برادرت - حنظلة بن أبى سفيان - در محل واحد - كه در جنگ بدر بوده است » .
و مانند كلام ديگرى از أمير المؤمنين عليه السّلام در معرفى خود :
« فاسألوني فإنّ عندي علم الأولين و الأخرين » . « 1 »
شاهد : ظرف بودن « عند » و مضافاليه آن ، براى يك شىء معنوى كه « علم » مىباشد ، است .
معناى كلام : « پس مرا سؤال كنيد زيرا در نزد من علم اوّلين و آخرين است » .
در حالى كه اين أوسعيت در مظروف « لدى » ممتنع مىباشد زيرا « لدى » تنها ظرف اعيان ، اشياء مادى مىتواند باشد اين فرق را ابو سعادات بن شجرى در كتاب « أمالى » خود و مبرمان از علماى نحو بصره در حاشيههاى خود كه بر « الكتاب » سيبويه است ذكر كردهاند .
2 - دوّمين فرق معنوى اين دو كلمه اين است كه مظروف « عند » از جهت ديگر نيز أوسع از مظروف « لدى » است زيرا « عند » مىتواند ظرف شيئيى بشود چه آن شىء غائب و چه آن شيء حاضر در نزد مضافاليه آن باشد به عنوان مثال گفته مىشود : « عندي مال » هرچند « مال » نزد متكلم حاضر نباشد بلكه غائب باشد و مثلا در خزانه باشد لكن مظروف « لدى » بايد حتما نزد مضافاليه باشد بنابراين گفته نمىشود « لديّ مال » مگر اينكه آن مال در زمان تكلم نزد متكلم باشد .
هامش
( 1 ) - مناقب ابن شهر آشوب : 2 / 38 .