« عند » بيان مىشود در نزد مضافاليه است يك شيء حسى بوده و آن « عرش » مىباشد كه با حواس پنجگانه درك مىشود .
2 - حضور معنوى : عبارت است از حاضر بودن شيئيى معنوى در نزد مضافاليه « عند » مانند قول خداوند متعال در صدر آيه قبل :
قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي
« النمل / 40 »
شاهد : دلالت « عند » بر حضور معنوى « علم من الكتاب » كه يك شي معنوى است و با حواس پنجگانه قابل درك نيست ، در نزد مضافاليه خود است .
و همانطور كه در اوّل بحث بيان شد كلمه « عند » گاهى نيز دلالت بر قرب و نزديكى شيئيى در نزد مضافاليه خود مىكند مانند قول خداوند متعال در بيان مرتبهء والاى حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله در ديدار با جبرئيل در غير از شب معراج :
وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى
« النجم / 13 - 15 »
شاهد : دلالت « عند » بر قرب مكانى وقوع رؤيت جبرائيل نسبت به « سدرة المنتهى » و قرب « جنة الماوى » نسب به ضمير مضاف اليه « ها » كه راجع به « سدرة المنتهى » است مىباشد .
معناى آيه : « محققا پيامبر ديدار كرد جبرئيل را يك بار ديگر در كنار درخت سدرة المنتهى كه در كنار آن جنت المأوى است » .
و مانند قول امير المؤمنين عليه السّلام در دعا براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله : « الّلهمّ أعل على بناء البانين بناءه و أكرم لديك نزله و شرّف عندك منزلته » . « 1 »
شاهد : معناى قرب داشتن « عند » در خطبه است .
معناى شاهد : « خدايا برترى ده بر بناهاى بناكنندگان اديان ، بناى او را - دين او را - و گرامى دار در نزد خودت خوان نعمت او را ، رفعت ده در قرب خودت جايگاه و مأواى او را » .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : ط 105 / 315 .