شاهد : معناى حضور زمانى داشتن كلمه « عند » در شعر است .
« مفاريح » جمع « مفراح » صيغه مبالغه به معناى كثير الفرح و « مجازيع » جمع « مجزاع » به معناى كثير الجزع است .
معناى شعر : « اگر آنان فرود آيند - يعنى در حال جنگ نباشند - پس بارانهاى پربارند و اگر سواره باشند - در حال جنگ باشند - شيران بيشهزارند .
آنان كسانى نيستند كه زمان نوبت حكومتشان بسيار خوشحال باشند و آنان كسانى نيستند كه اگر مورد ظلم واقع شوند بسيار بىتابى كنند ، آنان انسانهاى ساده و نرمخويى هستند كه در خانههايشان قرار گرفتهاند و اصل تقوى و فضائل ثابت و دائم خلقتند » .
الثّانى : تعاقب « عند » كلمتان : تنبيه دوّم درباره كلمات مترادف با « عند » مىباشد كه عبارتند از : « لدى » و « لدن » .
بايد توجه داشت كه « لدى » مطلقا يعنى چه در بيان محل ابتداى غايت باشد و چه نباشد ، داراى معناى « عند » و مترادف آن است مانند قول خداوند متعال در بيان كيفيت روز قيامت :
وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَناجِرِ كاظِمِينَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ
« غافر ، مؤمن / 18 »
شاهد : معناى « عند » داشتن كلمه « لدى » در آيه است و معناى « لدى الحناجر » ، « عند الحناجر » است .
معناى آيه : « اى پيامبر بترسان آنان را از روز قيامتى كه قلوب انسانها نزديك گلوهايشان مىرسد در حالى كه آنان از ترس قدرت تكلم ندارند ، و براى ظالمين دوستى و شفاعتكنندهاى كه شفاعت او پذيرفته شود نيست » و « يوم الآزفة » به معناى « يوم الدانية » است يعنى روزى كه نزديك مىباشد . « 1 »
ولى « لدن » آنگاه داراى معناى « عند » است كه در مقام بيان محل ابتداى
هامش
( 1 ) - مجمع البيان : 4 / 518 .