معناى شعر : « ايستادم بر كنار قبورشان و مكان فرود و حلولشان ، در اين موقع نزديك بود باطن و اندرون وجودم از هم گسسته شود در حالى كه چشم اشكبار بود » .
« أجداث » جمع « جدث » به معناى قبر و « محال » جمع « محلّ » به معناى موضع نزول است و « ساجمة » اسم فاعل مؤنث از « سجمت العين » به معناى اشكبار است .
2 - استعلاء معنوى : كه يكچيز معنوى و غيرقابل احساس بر مجرور « على » واقع گردد ، مانند قول خداوند متعال در حكايت قول حضرت موسى زمانى كه او يك نفر از قوم بنى اسرائيل را كشته و خداوند به او امر به ورود به آن شهر كرد و ايشان گفتند :
وَ لَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ فَأَخافُ أَنْ يَقْتُلُونِ
« الشعراء / 14 »
شاهد : در وقوع يكچيز معنوى « ذنب : جرم » بر مجرور « على » كه ياء متكلم است مىباشد .
و مانند قول حضرت زينب كبرى عليها السّلام در هنگام حضور در كنار جسد مطهر سيد الشهداء « روحى فداء » و خطاب به جدّ خود :
[ « يا محمداه ، يا محمداه صلّى عليك ملائكة السماء هذا حسين بالعراء » مرمّل بالدماء ، مقطع الأعضاء ، يا محمداه بناتك سبايا ] . « 1 »
شاهد : در معناى استعلاء معنوى داشتن « على » در اين كلام مىباشد زيرا « صلوات : درود » يكچيز معنوى است .
معناى كلام : « يا محمداه و يا محمداه درود تمامى فرشتگان آسمان بر تو باد اين حسين است كه بر دشت افتاده است و آغشته به خون است و اعضاء او از هم گسسته است ، يا رسول اللّه دختران تو در اسارت هستند » .
الثّاني : دوّمين معناى « على » مصاحبت است ، كه در اين معنا مترادف با كلمهء
هامش
( 1 ) - تاريخ الطبرى : 5 / 458 .