تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 208

مساهمون:

ص٢٠٨
معناى آيه : « اراده كرده است خدا براى شما آسانى را و اراده نكرده است براى شما سختى و تا اينكه كامل كنيد بقيهء روزهء گرفته نشده را در ايام ديگرى و تا اينكه با عظمت خدا را ياد كنيد بدليل هدايت شدن شما بواسطهء او » . الخامس : پنجمين معناى « على » ظرفيت مثل معناى « في » است و دلالت مىكند كه مابعد ، ظرف براى ماقبل است ، مانند قول خداوند متعال درباره ورود حضرت موسى به بلاد قوم بنى اسرائيل و ديدن دو نفر كه در حال مشاجره هستند كه يكى از آنان پيرو او بوده و به جهت كمك‌كردن به او ، حضرت موسى آن مرد مخالف را مىكشد :
وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها
« القصص / 15 » شاهد : در معناى ظرفيت داشتن « على » است زيرا بر اسم زمان داخل شده است . السّادس : ششمين معناى « على » هم‌معنايى با معناى « من » است ، مانند آيهء شريفه :
الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ
« المطففين / 2 » شاهد : در معناى « من » داشتن « على » است زيرا ماده « كيل » و مشتقات آن با « من » متعدّى مىشوند . السّابع : هفتمين معناى « على » هم‌معنايى با معناى « باء » است . بنابراين « على » در اين معنا مترادف باء مىباشد مانند قول خداوند متعال در حكايت قول حضرت موسى به فرعون :
وَ قالَ مُوسى يا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ حَقِيقٌ عَلى أَنْ لا أَقُولَ عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ
« الأعراف / 104 و 105 » شاهد : در معناى باء داشتن « على » اوّل است زيرا ماده « حقيق » با باء متعدّى مىشود . معناى آيه : « گفت موسى اى فرعون همانا من پيامبر پروردگار عالمين هستم و سزاوار آنم به اينكه كلام باطلى نسبت ندهم بر خدا و جزء حقّ چيزى نگويم » .