و « الفقير » مفعولبه آن فعل مىباشد و « علّ » از حروف مشبهة بالفعل و كاف اسم آن و « أن » و فعل بعد ، در موضع رفع ، خبر آن مىباشد ، « تركع » فعل و ضمير « أنت » مستتر در آن فاعل « يوما » ظرف و متعلّق به آن است و واو حاليه است و « الدهر » مبتدا و جمله « قدرفعه » در محل رفع بوده و خبر آن است .
معناى شعر : « اهانت و تحقير مكن فقير را ، اميد است كه تو سقوط كرده باشى ، در حالى كه روزگار محققا آن فقير را رفعت داده و بالا برده باشد » .
نكته : ذكر اين كلمه « علّ » بطور مستقل و جدا از « لعلّ » وجهى نداشته ، و مناسب اين بود كه در بحث « لعلّ » مطرح مىشد مانند ديگر كلماتى كه داراى لغات متعدّدى مىباشند ، مثل « سواء » و لغات آنكه بحث آنها را در يك جا مطرح گرديد ، بر اين اساس است كه منابع تحقيق درباره اين كلمه در بحث « لعل » انشاء اللّه ذكر خواهد شد . مگر اينكه گفته شود علّت طرح لغات يك كلمه در يكجا به علّت وقوع حرف مشابه در ابتداى آنهاست مانند تمامى لغات « سواء » كه در ابتداى آنها حرف سين است و لكن بحث « علّ » از « لعلّ » منفك شده است چون حرف اوّل آنها مشابه هم نيست .
ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 202
مساهمون: غلامعلى صفايى
ص٢٠٢