دخول مىشود .
الثّالث : سوّمين فرقى كه « حتّى » جاره با « إلى » دارد ، در مواضع استعمال آن دو است ، زيرا هركدام از اين دو گاهى در محلى استعمال مىشوند كه ديگرى قابليت استعمال در آن محل را ندارد . از آن مواضعى كه استعمال « إلى » در آن محل منفرد و مختص است و هرگز « حتّى » نمىشود در آن محل استعمال گردد ، اين است كه جايز مىباشد : « كتبت إلى زيد » همانطور كه در نامهء امير المؤمنين عليه السّلام و وصيت ايشان به امام حسن عليه السّلام اين گونه است :
« فكتبت إليك كتابي مستظهرا به إن أنا بقيت لك أو فنيت فإنّي اوصيك بتقوى اللّه » . « 1 »
شاهد : وقوع « إلى » بعد از فعلى از مادهء « كتب » است در حالى كه هرگز « حتّى » نمىتواند در اين محل واقع شود .
معناى نامه : « پس مىنويسم به سوى تو نامهام را در حالى كه به اين كتاب براى هدايت تو اعتمادكنندهام چه من باقى باشم در دنيا و براى تو پدر باشم و چه بميرم » .
و يكى ديگر از محلهايى كه مىشود « إلى » استعمال كرد ، و استعمال « حتّى » در آن موضع صحيح نمىباشد ، عباراتى مانند اين جمله است : « أنا إلى عمرو » يعنى : « غايت من و منتهاى آمال و آرزوهاى من عمرو است » .
همانطور كه در حديث نبوى است « أنا بك و إليك » « 2 » يعنى « من اعتماد به تو اى خدا مىكنم و كارم به سوى تو منتهى است » .
و يكى ديگر از مواضعى كه جايز است استعمال « إلى » در آن ، و وقوع « حتّى » در آن محل صحيح نمىباشد ، جايى است كه در كلام « من » ابتدائيه ذكر شده است ، مانند : « سرت من البصرة إلى الكوفة » .
و بايد دانست كه در اين سه موضع مذكور ، استعمال « حتّى » جايز نيست ، و
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : ك 31 / 907 و 909 .
( 2 ) - صحيح مسلم : 1 / 535 .