الرّجال ذووا العقول و يهوي إليها الصّبيان بأيديهم .
يا هشام اصبر على طاعة اللّه و اصبر عن معاصي اللّه ، فإنّما الدّنيا ساعة ، فما مضى منها فليس تجد له سرورا و لا حزنا . و ما لم يأت منها فليس تعرفه ، فاصبر على تلك السّاعة الّتى أنت فيها فكأنّك قد اغتبطت .
يا هشام مثل الدّنيا مثل ماء البحر كلّما شرب منه العطشان ازداد عطشا حتّى يقتله .
يا هشام إيّاك و الكبر ، فإنّه لا يدخل الجنّة من كان في قلبه مثقال حبّة من كبر .
الكبر رداء اللّه ، فمن نازعه رداءه أكبّه اللّه فى النّار على وجهه .
يا هشام ليس منّا من لم يحاسب نفسه في كلّ يوم ، فإن عمل حسنا استزاد منه . و إن عمل سيّئا استغفر اللّه منه و تاب إليه .
شرح
درونش زهر كشنده است . مردمان عاقل و خردمند از آن حذر و دورى كنند ، ولى بچّههاى ناآگاه با دستهاى خود به سويش روان شوند .
اى هشام بر اطاعت و فرمانبردارى خدا شكيبا باش ، و از نافرمانى خدا نيز خويشتندار ، كه براستى دنيا ساعتى است ( و بيش از آن نيست ) آنچه از دنيا رفته و گذشته كه اكنون خوشى و اندوهى از آن نخواهى يافت ، و آنچه هنوز نيامده كه آشنائى و آگاهى از آن ( و خوبى و بديهاى آن ) ندارى ، بهاينترتيب بر همين ساعتى كه اكنون در آن هستى شكيبا باش ، چنانى كه به خوشى خود رسيدهاى .
اى هشام مثال دنيا مثال آب دريا است كه آدم تشنه هرچه از آن بياشامد تشنگيش افزون گردد تا اينكه او را بكشد .
اى هشام بپرهيز از تكبّر كه براستى در بهشت درنيايد كسى كه در دلش مثقال ذرّهاى تكبّر باشد ، براستى كه بزرگى كردن جامهء روئين خدا است و كسى كه دراينباره با خدا به ستيز برخيزد خداوند او را به صورت در آتش دوزخ درافكند .
اى هشام از ما نيست كسى كه در هر روز از نفس خود حسابرسى نكند ، تا اگر كار نيكى انجام داده افزونش كند ، و اگر كار بدى انجام داده از آن كار به درگاه خدا آمرزشخواهى و توبه كند .