أخيه فلا يسترها .
بحقّ أقول لكم إنّكم لا تصيبون ما تريدون إلّا به ترك ما تشتهون . و لا تنالون ما تأملون إلّا بالصّبر على ما تكرهون . إيّاكم و النّظرة . فإنّها تزرع في القلب الشّهوة و كفى بها لصاحبها فتنة . طوبى لمن جعل بصره في قلبه و لم يجعل بصره في عينه .
لا تنظروا في عيوب النّاس كالأرباب و انظروا في عيوبكم كهيئة العبيد . إنّما النّاس رجلان : مبتلى و معافى فارحموا المبتلى و احمدوا اللّه على العافية » .
يا ابن جندب صل من قطعك . و أعط من حرمك . و أحسن إلى من أساء إليك . و سلّم على من سبّك . و أنصف من خاصمك . و اعف عمّن ظلمك ، كما أنّك تحبّ أن يعفى عنك ، فاعتبر بعفو اللّه عنك ، أ لا ترى أنّ شمسه أشرقت على الأبرار و الفجّار . و أنّ مطره ينزل على الصّالحين و الخاطئين .
شرح
مطّلع مىشود ولى آن را نمىپوشاند ! از روى حقيقت به شما مىگويم كه شما بدانچه مىخواهيد نخواهيد رسيد جز به اينكه آنچه را ميل داريد ( و خواستهء دل است ) ترك كنيد ، و به آنچه آرزومنديد نرسيد جز بهوسيلهء شكيبايى بر ناخوشاينديها ، بپرهيزيد از نگاهها كه در دل شهوت بكارد ، و براى نظركننده همين بس است كه او را به فتنه دچار كند ، خوشا به حال كسى كه بينايى او در دلش باشد ، نه اينكه بينائيش در چشمش باشد ، در عيبهاى مردم همچون اربابان ننگريد بلكه همانند بردگان در عيبهاى خود نگاه كنيد ، براستى كه مردم دو دستهاند ، يكى گرفتار و ديگرى تندرست ، به گرفتار رحم كنيد ، و خداى را بر تندرستى سپاس گوييد .
اى پسر جندب پيوند كن با كسى كه از تو بريده ، و عطا كن به كسى كه تو را محروم كرده ، و نيكى كن به كسى كه با تو بدى كرده ، و سلام كن به كسى كه به تو دشنام دهد ، و با كسى كه با تو مخاصمه و ستيز كند از روى انصاف رفتار كن ، درگذر از كسى كه به تو ستم كرده همان گونه كه دوست دارى از تو درگذرند ، و از گذشت خداوند نسبت به خودت پند گير ، مگر نمىبينى كه خورشيد عفو و بخشش به بدكاران و نيكوكاران بتابد ، و باران رحمتش بر صالحان و خطاكاران فروريزد .