جنابا مريعا ، فاحتملوا وعثاء الطّريق ، و فراق الصّديق ، و خشونة السّفر ، و جشوبة الطّعم ، ليأتوا سعة دارهم ، و منزل قرارهم ، فليس يجدون لشىء من ذلك ألما ، و لا يرون نفقة فيه مغرما ، و لا شىء أحبّ إليهم ممّا قرّبهم من منزلهم ، و أدناهم من محلّهم .
و مثل من اغترّ بها كمثل قوم كانوا به منزل خصيب فنبا بهم إلى منزل جديب ، فليس شىء أكره إليهم و لا أفظع عندهم من مفارقة ما كانوا فيه إلى ما يهجمون عليه ، و يصيرون إليه ! .
يا بنى ، اجعل نفسك ميزانا فيما بينك و بين غيرك فأحبب لغيرك ما تحبّ لنفسك ، و اكره له ما تكره لها ، و لا تظلم كما لا تحبّ أن تظلم ، و أحسن كما تحبّ أن يحسن إليك ، و استقبح من نفسك ما تستقبح من غيرك ، و ارض من النّاس بما ترضاه لهم
شرح
و خشك و بدآبوهوا آهنگ منزل فراخ و سرسبز و خرّم كنند ، و دراينباره سختى راه و دورى ياران ، و دشوارى سفر ، و ناگوارى خوراك ، را بر خود هموار كنند تا به منزل فراخ و جايگاه اصلى خويش برسند ، كه اينان از تحمّل اين سختىها در خود دردى احساس نمىكنند ، و خرجى كه در اين راه كردهاند زيان و غرامت ندانند ، و چيزى نزد ايشان محبوبتر از آن نيست كه آنها را به منزلشان نزديك سازد و راه را براى رسيدن به جايگاهشان كوتاه نمايد .
و حكايت آنكس كه فريفتهء دنيا شود حكايت آن مردمى است كه در منزلى فراخ و خرّم منزل گزيده و از آنجا آهنگ سرايى خشك و بدآبوهوا و تنگ كنند ، كه در اين صورت چيزى براى ايشان ناگوارتر و ناخوشايندتر از مفارقت و جدايى آن خانهء فعلى و رفتن به آن سراى ديگرى نيست .
اى پسرك من ، خود را ميزان ميان خود و ديگران قرار ده ، پس بخواه براى ديگران آنچه را براى خود خواهى ، و نپسند براى ديگران آنچه را براى خود نمىپسندى ، و ستم مكن همان گونه كه خوش ندارى به تو ستم كنند ، و نيكى كن همان گونه كه دوست دارى به تو نيكى كنند ، و زشت بشمار از خود آنچه را از ديگرى زشت مىشمارى ، و راضى شو از مردم به همان چيزى كه از