تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 486

مساهمون:

ص٤٨٦
بعضى هم آن را به سكينه رحمانى تفسير نموده‌اند . اصطلاحات الصوفية ، طبع طهران ، در ذيل قدم ، شرح مواقف ، طبع آستانه ، ج 3 ، ص 92 ( حاشيه ذيل صفحه ) شرح كمال الدين حسين خوارزمى و يوسف بن احمد مولوى در ذيل همين بيت . پيش تر گفتيم كه مجاهده با نفس ، بحقيقت نبرد و پيكارى است كه انسان با خود و لوازم حيات خويش آغاز مىكند و طبيعى است كه درين كار براى وى لذتى متصور نيست و از اين جهت كمتر كس بطور كلى بدين نبرد راضى مىشود و بدان همت مىبندد و چنين مجاهدتى صورت نمىگيرد مگر وقتى كه هدف انسان در زندگى عوض گردد و آرزوى او بامرى غير از شهوت نفسانى متوجه شود كه درين صورت مجاهده امكان پذير است زيرا ترك لذتى حقير يا مقصودى خوار مايه براى لذت تمام تر و مقصود گران مايه و ارجمند تر هم فطرى انسان است چنان كه طفل خردسال پاره‌ى نان را محكم بدست مىگيرد ولى وقتى قطعه‌ى نانى كلان تر يا پاره‌ى شيرينى در پيش چشم مىبيند آن نان پاره را از دست فرو مىهلد و بسوى آن قطعه كلان‌تر يا پاره‌ى شيرينى دست دراز مىكند و يا آن كه مردم بزرگ سال از شهوت جنسى و يا مال خود صرف نظر مىكنند و گاه جان خود را در مىبازند تا بمقامى رفيع برسند و نام نيكى بدست آرند ، پس راه درست آنست كه ما هدف و آمال انسانى را كه بتربيتش همت مىگماريم عوض كنيم ، اين طريقى است كه « فقر محمدى » بر آن بنياد شده است و راهى است كه مستلزم قطع و ريشه كن كردن هوى و آرزو نيست كه امرى محال و ناممكن است ولى همين راه ، آرامش خاطر را بهدفى كه جايگزين غرضهاى حقير است ، لازم دارد و آن آرامش ، همان موهبت الهى است كه آن را به « سكينه » تفسير كرده‌اند و « قدم » در حديث ما نحن فيه تعبير ديگرى است از آن . پس بعقيده‌ى مولانا حصول سكينه موجب اصلاح نفس است و آمادگى براى ادراك چنان موهبتى
شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 486 | بديع الزمان فروزانفر