مقتبس است از مفاد آيهى شريفه :
وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها
.
( الشورى ، آيهى 40 )
مر ضعيفان را تو بىخصمى مدان * از نبى ذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ خوان
خصم : جدل كننده ، هر يك از طرفين دعوى ( مدعى ، منكر ) ، مدعى .
نبى : قرآن كريم . استاد فقيد نيكلسون در شرح مثنوى ( ذيل همين بيت ) احتمال مىدهد كه اين كلمه ممال و مخفف ( انباء ) باشد بمعنى خبر دادن مانند :
جرى از اجراء . كه در اين صورت بكسر اولست و يا مبدل ( نبا ) باشد بمعنى خبر بنا بر آن كه بقول مجاهد لفظ ( نبا ) در آيهى شريفه :
عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ
.
( النبأ ، آيهى 2 ) بمعنى قرآن كريم است ( ابو الفتوح ، طبع طهران ، ج 5 ، ص 460 ) كه در اين صورت بفتح اولست . به احتمال قوى تر اين كلمه تبديل لفظ ( نوى ) است بمعنى نو آيين و تازه ، اين نكته را از مرحوم ميرزا لطفعلى صدر الافاضل از بزرگان ادبا و حكماى اوائل اين قرن ( متوفى 1310 شمسى ) شنيدهام . در تاييد آن مىتوان اين لفظ را ترجمهى ( محدث ) فرض كرد كه در قرآن كريم آمده است :
ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ إِلَّا اسْتَمَعُوهُ وَ هُمْ يَلْعَبُونَ
. ( الانبياء ، 2 ) كه آن را به قرآن تفسير كردهاند .
( تفسير ابو الفتوح ، طبع طهران ، ج 3 ، ص 534 ، تفسير امام فخر رازى ، طبع آستانه ، ج 6 ، ص 125 ) ممكن است اين لفظ از تعبيرات معتزله سرچشمه گرفته باشد كه كلام اللَّه را حادث مىدانستهاند . اين كلمه بمعنى نو آيين در مثنوى ( ج 6 ، ب 2652 ) استعمال شده است .
إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ
از قرآن كريم است . ( النصر ، آيهى 1 )