بطلان مذهب شما مىكند آن است كه معابد و كليساى ما كه قريب به دو هزار سال است بنا شده مطلقا اثر خرابى و سستى در آنها راه نيافته و اكثر مساجد شما به صد سال باقى نمىماند و خراب مىشود و نظر به اينكه حقيقت هر چيزى حافظ آن است ، پس مذهب ما بر حق است . سيد در جواب فرمودند كه : بقاى معابد شما و خراب شدن معابد ما نه به اين سبب است ، بلكه به جهت آن است كه نظر به اينكه در مساجد ما عبادات صحيحه به جا آورده مىشود و طاعت پروردگار در آنجا مىشود و نام آفريدگار عظيم در آنجا مذكور مىشود ، بناء طاقت احتمال را ندارد ، به اين جهت خراب مىشود ؛ امّا معابد شما نظر به اينكه از اينها خالى است و بعضى از أعمال فاسده در آنها به عمل مىآيد ، به اين جهت فتورى در آنها بهم نمىرسد . و اگر عبادات ما و نام پروردگار در معابد شما برده شود تاب تحمل آن را ندارند و خراب مىشوند . گفتند : امتحان اين أمرى است سهل ، تو بيا و داخل در معابد ما شو و در آنجا به طريق خود عبادتى كن تا صدق ما و كذب تو معلوم شود . سيد قبول نمود . پس توكل بر پروردگار خود نموده و استمداد از ارواح طيبه أجداد طاهرين خود جسته وضوء ساخته و رفت در كنيسه أعظم ايشان كه در نهايت استحكام و متانت ساخته بودند و قريب به دو هزار سال بود كه مطلقا اثر سستى و خرابى و فتور در آن بهم نرسيده بود و جمعى كثير از أهل آن ولايت به نظاره حاضر شدند و سيد بعد از داخل شدن ، اذان و اقامه گفته مشغول به نماز شد و بعد از نيت به يك مرتبه دو دست را به جهت تكبيرة الاحرام بلند كرد و به آواز بلند گفت : اللّه اكبر و از كنيسه بيرون دويد . فى الفور سقف كنيسه فرود آمده و ديوارهاى آن بهم ريخت . « 1 »
موعظه
بدان اى جان برادر كه نظر به اخبار كثيرهاى كه بيايد زمانىكه معروف در ميان آنها ، منكر و منكر ، معروف شود ، چنانچه معاينه اين مطلب را در زمان خود مشاهده مىنماييم ، بايد آثار و لوازم نيّات و أعمال ما هم به عكس و وارونه باشد . و چه مناسب است اين حكايت با حالت ما أهل زمان :
فاضل نراقى در كتاب « طاقديس » مرقوم نموده كه : روزى روستايى وارد شهر شد . چون
هامش
( 1 ) . « خزائن » ص 48 .