و در جلد پنجم [ چاپ قديم ] « بحار الانوار » است كه حضرت عيسى عليه السّلام مىخواست به مرد زانى حد الهى جارى فرمايد ، به آن شخص فرمود : يا زاني عظني ! اى زناكننده ! مرا موعظه كن عرض كرد : متابعت هواى نفس مكن كه ذليل مىكند شخص را در دنيا و آخرت .
و در حكايت حضرت سليمان با مورچه وارد است مور پرسيد : چرا اسم تو بر اسم پدرت زيادتى دارد ؟ حضرت از جواب مور عاجز شد . مورچه عرض كرد : « لانه داوى جرحه بالودوانت سليم من ذلك » ؛ « 1 » يعنى زيرا كه داود جراحت قلبى خود را به دوستى مداوا كرد و تو سالمى از آن .
بنابراين هيچ گوينده را نبايد حقير شمرد بلكه بايد گوش فرا داد شايد چيزى از او بياموزد كه ندانسته باشد ، چنان كه سليمان از مور آموخت . و ابو داود در سنن روايت كرده كه اصحاب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله هر دو نفر كه به هم مىرسيدند ، نمىگذشتند تا يكديگر را موعظه مىكردند و در وقت مفارقت سورهء و العصر را براى تنبيه قرائت مىكردند و اگر نباشد در اين مطلب مگر فضيلت تواضع ، كفايت مىكند .
چند روايت راجع به تواضع
گفتهء حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله كه فرمود : ما تواضع أحد للّه إلّا رفعه اللّه . « 2 »
يعنى تواضع نكرد احدى براى خدا مگر اينكه خدا او را بلند گردانيد .
و آن حضرت فرمود : چهار چيز است كه عطا نمىكند خداوند مگر به دوست خود :
صمت ( خاموشى ) و توكل بر خداوند و زهد و تواضع . « 3 »
و در جامع السعادات و غير آن روايت شده است كه : ملكى نازل شد بر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و عرض كرد : خداوند ترا مخيّر مىگرداند در اينكه عبد متواضع باشى و رسالت داشته باشى و يا سلطنت ظاهرى داشته باشى و رسول هم باشى . جبرئيل اشاره كرد به آنحضرت كه تواضع فرما . حضرت فرمود : عبدا رسولا « 4 »
حضرت عيسى عليه السّلام فرمود : طوبى للمتواضعين في الدّنيا هم أصحاب المنابر يوم القيامة
هامش
( 1 ) . « بحار الانوار » 14 / 93 با اندكى تفاوت .
( 2 ) . « مجموعهء ورّام » 1 / 200 .
( 3 ) . « جامع السعادات » 1 / 395 .
( 4 ) . « مجموعهء ورام » 1 / 200 و جامع السعادات 1 / 396 .