ديگرى به آنها بگويند . سرم به زير افتاد . عرض كردم : خطا رفتم اكنون بفرماييد چه بايدم كرد ؟ فرمود برو منبر و بگو من خطا كردم . ولى براى من مشگل بود اظهار كنم خطاى خود را و ليكن در ذهنم بود . تا يك روز آقا شيخ ابراهيم ترك زير بغل مرا گرفت و گفت : تو بايد امروز منبر به روى بهجاى من و به سختى مرا بلند كرد . رفتم منبر . فرمايش آن مرحوم به يادم آمد . گفتم : در آن روز كه گفتم چرا بايد اهل علم در ماه رمضان به تفريح بروند ، من خطا كردم چيزى از اهل علم نديدم . ذكر مصيبت كرده فرود آمدم . آقا شيخ ابراهيم رفت با آن مرحوم مصافحه كند ، فرمود : ديدى فلانى چه كرد ؟ اين ثمره رياضتها و خدمت و بيدارى در اسحار است كه باعث مىشود كه وقت ارتحال از اين عالم با توجه به او جل شأنه جان تسليم نمايد . و زبان در ذكر او باشد و از اين عالم برود . در مرض موت ايشان دو روزى در مسجد جمكران بودم . سراغ حقير را گرفته بودند . پس از مراجعت رفتم حضورشان . ديدم تكيه داده و خاك تيمم خواستند . نزد ايشان نشسته بودم . پس از تيمم شروع به نماز و دست خود را بلند نمود براى تكبير ، در وسط تكبير تسليم نمودند و بقيه تكبير را در آن عالم گفتند . چشمهاى ايشان را بسته و پايشان را رو به قبله كشيدم .
لِمِثْلِ هذا فَلْيَعْمَلِ الْعامِلُونَ
« 1 » بندگى و اطاعت خدا براى اين ساعت است .
خداوند را قسم مىدهيم به عزت محمد و آل محمد - صلواة اللّه عليهم اجمعين - كه آن ساعت را بر ما مبارك فرمايد و زبان ما را به ذكر خود و اوليائش گويا گرداند و ما را در پناه عصمت خود از فريب عجوزه دنيا حفظ فرمايد كه مولا امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : دنيا مانند عروس آرايش كرده است ، از كلمات آن مرحوم است در اسرار الصلاة « فيا للّه من هذا الخطب الفظيع » « 2 » بايد پناه به خدا برد از اين مصيبت بزرگ كه شيطان تدليس مىكند بر اهل علم كه مطالعه اين علوم معلومه مرسومه افضل است از استغفار در سحر و خلوت با خداوند عزيز جبار . و حال اينكه ممكن نيست صحيح نمودن قصد شرعى براى تحصيل علوم رسمى يا اينكه بسيار مشگل است . علمى كه انسان را وادار نكند به شب زندهدارى و تهجد و مناجات و استغفار در سحور كه رويه مؤمنين است كه « و بالاسحار هم يستغفرون » نورى براى آن علم نيست و ثمرهاى از تحصيلش حاصل نخواهد شد . در اينجا اشاره به پارهاى از اخبار مىشود . از جمله روايتى از جناب صادق عليه السّلام نقل شده كه
هامش
( 1 ) . سورهء صافات ( 37 ) ، آيه 61 .
( 2 ) . اسرار الصلاة .