كلماتى از سه امام عليهم السّلام
فرمايش حضرت باقر عليه السّلام در يأس از مردم :
ابن فهد در عدة الداعى روايت كرده از حضرت باقر عليه السّلام كه فرمود : در طلبيدن حوائج از مردم ، رفتن عزت است و برنده حياست و يأس از آنچه در دست مردم است عزت است براى مؤمن و طمع به آن فقرى است كه حاضر شده « 1 » .
ايضا در كنزل الفوائد كراجكى مرويست از حضرت باقر عليه السّلام كه فرمود : كسىكه ظاهر كند براى مردم پريشانى خود را ، پس به تحقيق كه رسوا كرده خويشتن را و بهترين غنا ، ترك سؤال است و بدترين حال ، فقر ملازم با تذلل است « 2 » .
فرمايش مولانا امير المؤمنين عليه السّلام :
در معانى الاخبار از امير المؤمنين عليه السّلام مرويست كه فرمود : هر آينه بايد جمع شود در دل ، افتقار بسوى مردم و استغناى تو از ايشان در نزاهت و پاكيزگى خويش ، و بقاى عزت در پس باشد . افتقار تو بسوى ايشان در نرمى سخن گفتن و خوشرويى ، و استغناى تو از ايشان در نزاهت و پاكيزگى خويش ، و بقاى عزت در محبت و مكالمه . و در ملاقات چنان نرم و خوشروى باش ، مانند كسىكه احتياج دارد و تملق مىگويد و با اين حال هرگز خواهشى مكن و حاجتى مخواه تا عرضت باقى و عزتت محفوظ بماند « 3 » .
فرمايش حضرت موسى كاظم عليه السّلام :
در فقه الرضا مذكور است كه حضرت كاظم عليه السّلام فرمود : يأس از آنچه در دست مردم است عز مؤمن است در دين او و مروت اوست در نفس او و شرف اوست در دنياى او و بزرگى اوست در چشمهاى مردم و جلالت اوست در عشيرهء او و مهابت اوست در نزد عيال او و بىنيازترين مردم است در نزد خود و در نزد جميع مردم « 4 » . و خلاصه اين است كه بزرگان فرمودهاند : از هر كس خواهش كنى اسير اويى و به هر كس احسان كنى امير اويى و هركس را كه نه خواهش كنى از او و نه احسان كنى نظير اويى .
هامش
( 1 ) . عدة الداعى ، ص 124 .
( 2 ) . كنز الفوائد ، 2 / 194 .
( 3 ) . معانى الاخبار ، 267 .
( 4 ) . فقه الرضا ، 367 ، باب يأس .