اولياى خدا و صاحبان همت بلند مراتبى از بهشت قبل از لذائذ جسمانى دارند كه شايد اشاره به آن مراتب باشد آيهء شريفهء :
يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً * فَادْخُلِي فِي عِبادِي * وَ ادْخُلِي جَنَّتِي
. « 1 »
اول مرتبه كه از آن بلندتر تصور ندارد ، مرتبهء رجوع إلى الرّبّ است كه بازگشت به خداست و من بعد راضيه بودن و بعد از آن مرضيه بودن و بعد دخول آنها در عداد بندگان حقيقى خدا و به خدمت محمد صلّى اللّه عليه و آله و آل محمد عليهم السّلام رسيدن و با خواص شيعهء آنها محشور شدن و بعد از همه ، دخول بهشت جسمانى است آن را هم اولياى خدا نه تنها براى خوبى طعام و شراب مىخواهند بلكه عمدهء لذّت آنها اكرامى است كه خداوند به آنها نموده و به ضيافت مفتخر فرموده ؛ چنانچه اگر پادشاهى شخص بلند طبعى را ضيافت كند عمده لذّت او به اكرام و اظهار مرتبه و نشستن با مقربين درگاه پادشاهى است نه خوبى طعام . بخلاف شخص پست فطرت كه بجز لذّت طعام چيزى درك نكند و هيچ فرقى ما بين مهمانى نمودن شاه و گدا نگذارد ؛ چنانچه اولياى خدا از جهنّم هم مىترسند ، لكن نه از حرارت آتش و زهرمار و عقرب فقط بلكه عمده از اهانت وارد بر آنها و خوارى از نظر خداست چنانچه از مؤمنين در سورهء آل عمران نقل فرموده كه عرض مىكنند :
رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ
؛ « 2 »
يعنى اى خداى ما ، تو هر كه را داخل آتش نمودنى پس به درستىكه او را خوار نمودهاى .
ملاحظه كن كه اگر پادشاهى بر يكى از مقرّبان دائم الحضور خود غضب نمود و او را زندان كرد عمده صدمه و عذاب او محرومى از خدمت سلطان و مورد غضب و عدم لطف او واقع شدن اوست . نه تنگى زندان و زنجير گران . اين بود اجمالى از آداب اين ماه كه مقدّر بود به قلم اين ضعيف جارى شود . و از خداوند متعال مسئلت مىنمايم كه موفق بدارد حقير و سائر مؤمنين را براى معرفت اسرار دين مبارك اسلام و براى عمل نمودن و براى آنچه رضايت او در اوست .
* * *
هامش
( 1 ) - سورهء فجر ( 89 ) ، آيهء 27 - 30 .
( 2 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 192 .