مائدهاى كه بر آن انواع غذاها و شربتهائى كه تا حال تصور آن را نكرده بودم موجود و مشغول خوردن مىباشم و در آن حال فكر مسئلهء فقهيّه را مىكردم كه خيلى عجيب است . حقيقت غذا اين است و مفطر روزه نيست .
اى عزيز ! مطلب بسيار دقيق و تفصيل آن به عقول قاصره درست نخواهد آمد . اجمالا مؤمن در هر دو عالم در بهشت است
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ
« 1 » . انتظار شراب طهور را مكش كه در بهشت بياشامى بلكه همت كن كه در همين دنيا بنوشى كه اگر در اين دنيا نوش كردى لابد در آخرت هم خواهى نوشيد و الّا محال است يا خيلى مشكل چه :
« الدّنيا مزرعة الآخرة » . تخم نكشته درو نخواهد شد . هر عملى در اين عالم از خوب و بد بذر آن عالم است عمل توست كه ان شاء اللّه قصر و حورى و ميوه يا خدا نكرده دركات جهنم و مار و عقرب و زقّوم مىشود .
ادلّه بر اين مطلب از قرآن و حديث و عقل بسيار و اين مختصر گنجايش آن را ندارد . و اين مطلب همان تجسّم اعمالى است كه از مسلّمات دين و مذهب است و خيلى كوتاه نظران استبعاد مىكنند و حقير به فضل خداوند بر منبر به بيانات واضحه و به مثلهاى بسيار آن را بيان نمودهام و راهى براى انكار ملحدين نگذاشتم . اينجا همين قدر عرض مىكنم كه شراب طهور در دنيا محبّت خداست و بهتر وقت تحصيل آن در همين مهمانى است كه ساقى خود ميزبان است و گمان مبر كه اين تعبير حقير از قبيل خيالات شعراء يا از شطحيات غلات متصوّفه است . حاشا كه از لسان كتاب و سنّت تجاوز كنم و به جز آنچه خدا و پيغمبر فرموده اعتقاد نمائيم . بلكه مراد همان است كه خدا در سورهء :
« هَلْ أَتى »
مىفرمايد :
وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً
. « 2 » نكتهء ديگر هم عرض نموده به اين فصل خاتمه دهم البته شنيده كه حضرت كليم اللّه عليه السّلام از مناجات كوه طور كه مراجعت مىفرمودند تا چهل روز به غذاهاى دنيوى ميل نداشتند . گويا قوّت آن غذاى روحانى و شنيدن كلام ربّانى غذاى جسد هم مىشد و كفايت آن را مىنمود اگر چه شنيدن كلام خدا به آن معنى و مرتبه كه براى آن حضرت بود مختص به مقام نبوّت است . و من و تو نبايد در اين طمع كنيم و لكن به بركت محمد و آل او عليه السّلام اگر همّت نمائيم بالمرّة محروم نخواهيم ماند . حضرت سيّد العارفين و امير المؤمنين چنانچه در « نهج البلاغه » مىفرمايد :
هامش
( 1 ) - سورهء انفطار ( 82 ) ، آيهء 13 .
( 2 ) - سورهء انسان ( 76 ) ، آيهء 21 .