سلسله جنبان آن كيست و قدرت مطلقه چگونه آنها را مسخّر نموده و گاه محبت تو را از غير افق دل پدر و مادر ظاهر مىكند . دايه را از مادر مهربانتر بلكه دشمن را بهجاى دوست مسخّر مىكند چنانچه در قصّهء حضرت موسى عليه السّلام و فرعون ذكر شد . فرمايش خداوند را در سورهء مباركهء « طه » بخوان كه مىفرمايد :
وَ أَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي
« 1 » . به فرمايش خود او محبت او بود به موسى كه القا فرمود بر دل فرعون و از دشمن كار دوست گرفت اگرچه فرعون مباشر تربيت بود لكن حضرت كليم به چشم بىزوال تربيت مىشد چنانچه بعد از آن مىفرمايد :
وَ لِتُصْنَعَ عَلى عَيْنِي
. « 2 » يعنى تا پرورش شوى بر ديدهء من . بلى مربّى تو هم خداست و مادر مباشر . در دعاى ابى حمزه خواهى خواند . أنا الصّغير الّذى ربّيته . چون مطلب به طول انجاميد - شرح فرمايش بعد يعنى « و اتبغض اليك » بماند براى منبر يا موقع ديگر - رجوع كنيم بهسوى بيان قدر اين مهمانى و نكتهء ديگر . به مثال عاميانه عرض شود : اگر صاحبخانه به عيالات خود از نوكر و خدمتكار كه دائما جيرهخوار او مىباشند و از خود هيچ ندارند بگويد فردا مهمان من مىباشيد از مهمانى چه مىفهمند آيا همان نان و خورش هر روزه است ؟ پس مهمانى عبث و اين وعده لغو است و چون صاحبخانه را حكيم و عاقل مىدانند يقين مىكنند كه تشريفات ديگرى براى آنها مهيّا و غذاهائى كه سابق در كار نبود در اين مهمانى موجود است بهخصوص اگر ملاحظهء آثار زيادت اعتنا و عنايت را ملاحظه كنند و بشنوند كه دستورالعملهاى تازه به نوكرهاى مقرّب داده شده و ببينند كه دربهاى اطاقهاى مخصوص تشريفات را باز نمودهاند و درب اطاقها كه محل وحشت و خوف است بستهاند و سگها و جانوران درنده را زنجير نمودهاند .
اى عزيز ! مقايسه كن اين مثال را با آنچه در روايت از معصوم رسيده و البته ترجمهء آن را در « زاد المعاد » و غيره ديده كه در اين ماه درهاى بهشت كه به منزلهء اطاقهاى مهمانخانه است باز مىشود . و درهاى جهنّم كه موجب وحشت مهمانها است بسته مىشود و شياطين كه به منزلهء سگها و متعرض مهمانها مىشوند مغلول نموده زنجير مىكنند . و ملائكه كه به منزلهء نوكرها مقرّب مىباشند مشغول پذيرائى مىشوند . اى عزيز ! اگر آنچه مهيّا از براى مهمانان اين ماه است همان است كه در ماههاى ديگر اين سال بوده مهمانى
هامش
( 1 ) - سورهء طه ( 20 ) ، آيهء 39 .
( 2 ) - همان .