افتادم . جناب ايّوب عليه السّلام را امر مىشود مىآوردند خطاب مىرسد : بلاى ايّوب سختتر بود يا بلاى تو ؟ بهواسطة بلا در فتنه نيافتاد و خود را حفظ نمود .
در باب روزه و آداب و شرايط و احترامات آن
قال الصادق عليه السّلام : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : الصّوم جنّة ؛ أى ستر من آفات الدنيا و حجاب عن عذاب الآخرة . « 1 »
جناب صادق عليه السّلام مىفرمايد : رسول خدا فرمود : روزه مستور مىدارد بنده را از آفات دنيا و محجوب مىسازد از عذاب آخرت .
خداوند به سبب وفور لطف و رحمت خود بر عباد امر فرمود ايشان را به روزه كه يكى از اركان فروع خمسهء دين است و موجب صحّت بدن است . فرمودند : صوموا تصحّوا . و سبب قطع طريق شيطان است كه فرمودند : انّ الشّيطان ليجرى من بنى آدم مجرى الدّم فضيّقوا مجاريه بالجوع و العطش ؛ « 2 » يعنى شيطان جريان دارد در بنى آدم چون جريان خون در بدن پس تنگ نمائيد جريان او را به گرسنگى و تشنگى . و هرگاه شكم ممنوع شد از شهوات ، سائر شهوات ضعيف مىشود و صفات ذميمهء نفسانى زائل مىشود . و قلب از قساوت و غلظت و فساد باز مىماند ، و عقل ايمانى قوّت مىيابد ، و كياست و فطانت و ذكاوت زياد مىشود ، و قلب صفا مىيابد ، و به جهت روح ، عروج روحانى حاصل مىشود . از اين جهت است جوع را « طعام الهى » ناميدند . الجوع طعام اللّه و الجوع طعام الصّدّيقين . حديث وارد است « يا عيسى جوّع ترنى » . در جاى ديگر ديدهام : جوّعوا اكبادكم لعلّ قلوبكم ترى اللّه .
نراقى در « جامع السّعادات » مىنويسد : روح روزه و سرّ آن و غرض اصلى از آن ، تخلّق به اخلاق اللّه يعنى صمديّة و اقتداء به ملائكه در كفّ از شهوات انتهى كلام . زيرا كه حق سبحانه صمد است يعنى غير مجوّف صوم از خصايص و اخلاق او است كه مىفرمايد :
الصّوم لى و أنا أجزى به . « 3 » يعنى چون صمد است صوم از او و خصايص او است و جزاى او خود اوست .
همه عبادات را ثواب و جزاء ده برابر است بلكه هفتصد برابر ، بجز صوم كه جزاى آن
هامش
( 1 ) - « مصباح الشّريعه » باب بيستم .
( 2 ) - « احياء العلوم » كتاب اسرار الصوم .
( 3 ) - جامع السعادات 3 / 382 .