پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بلال را فرمود كه به بالاى بام كعبه رفته اذان بگويد و چون مخرج شين نداشت « أسهد ان لا إله الا اللّه » مىگفت و مردم مىخنديدند و مىگفتند مگر آدم قحط است كه بايد اين سياه با اينكه مخارج حروف را دارا نيست برود بالاى بام كعبه و اذن بگويد كه « سين » را بهجاى « شين » مىگويد ! يكى مىگفت خوشا به حال پدرم كه مرد و صداى بلال را نشنيد . ديگرى مىگفت : محمّد صلّى اللّه عليه و آله كلاغ سياه را بالاى بام كعبه فرستاده .
طعن منافقان بر مسلمانان گران آمد به عرض مبارك حضرت رسانيدند :
اى نبىّ و اى رسول كردگار * يك مؤذّن كاو بود افصح بيار « 1 »
ديگرى را بفرمائيد اذان بگويد تا زبان طعن دشمنان بسته گردد . پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : بلال اذان نگويد . بلال دل شكسته شد . جبرئيل نازل شد عرض كرد : يا رسول اللّه ، حق تعالى مىفرمايد غير از بلال ديگرى مأذون نيست اذان بگويد و بالاى بام كعبه خانه من برود ؛ زيرا بلال أذان را براى من مىگويد نه از براى ديگران و ما « سين » بلال را بهجاى « شين » قبول داريم .
روى لمّا أتى بلال من الحبشه عند النّبى صلّى اللّه عليه و آله انشد : « اره بره كنكره * كراكر امندره »
فقال النبى لحسان اجعل معناه عربيّا فقال الحسان بداهة .
إذا المكارم فى آفاقنا ذكرت * فانّما بك فينا يضرب المثل « 2 »
روايت شده همين كه بلال از حبشه حضور مقدس پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله شرفياب شد شعر مرقوم را به زبان خود يعنى زبان حبشه انشاد نمود . حسّان بن ثابت حاضر بود حضرت به او فرمود اين شعر را به زبان عربى ترجمه نمايد حسّان بالبداهه شعر مذكور را انشاد كرد كه ترجمه آن به فارسى چنين است : هر وقتى اخلاق فاضله و كريمه در دنيا ذكر مىشود شما را ضربالمثل آن اخلاق كريمه قرار مىدهند . « 3 »
مرحوم حاج شيخ على اكبر نهاوندى در حاشيهء كتاب « خزينة الجواهر » از كتاب « نزهة المجالس » نقل كرده كه خداوند سياهى صورت بلال را خال روى حورالعين قرار مىدهد . « 4 »
هامش
( 1 ) - « مثنوى مولوى » دفتر سوم .
( 2 ) - « نفس الرحمن » ، ص 378 .
( 3 ) - جامع النورين ، ص 191 .
( 4 ) - « خزنية الجواهر » ، ص 258 .