سومى مالى خدا به او عطا فرموده از روى علم در آن عمل ننموده به جهل خود در آن رفتار نموده مثلا آلات موسيقى از آن مال تهيّه نموده و غير ذلك از معاصى ؛
چهارمى مالى ندارد از آنها تهيّه نمايد آرزو دارد مىگويد اگر من هم مالى داشتم از آنها تهيّه مىنمودم - چه آنكه داشته و تهيه نموده و چه آنكه نداشته و آرزو داشته و در نيت او بوده - در وزر و گناه مساويند . مىفرمايد : آيا نمىبينى در خوبى و بدى عمل در نيّت شريك عملكننده است ؟ و نيز فرمود رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله : بنده اعمال حسنه دارد و در صحيفه مهرزده شده ملائكه او را بالا مىبرند حق سبحانه فرمايد دور بيندازيد اين صحيفه را در عملش مرا اراده ننموده و براى من نبوده ، خطاب به ملائكه فرمايد چنين و چنان براى او بنويسيد ، عرض نمايند : خدايا او اين اعمال را ننموده ! خطاب فرمايد : در نيّت او بوده بهجا آورد . « 1 »
و فيه ايضا فرمود رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله بعد از آنكه بيرون رفتند به جنگ تبوك ، در مدينه جماعتى هستند هر چه بر ما وارد شده از تعب و طىّ نمودن وادى و گرسنگى و اتفاقات كه نمودم و حال آنكه آنها در مدينه هستند با ما شريك مىباشند در عمليات ماها .
خدمتش عرض نمودند : چگونه مىشود و حال آنكه با ما نيستند ؟ آن حضرت فرمود :
بس است عذرى كه بود آنها را در حسن نيّت با ما شريك مىباشند . « 2 »
فيه ايضا : در خبر است مردى از مسلمين در راه خدا كشته شد به دست كفار در بين مسلمين خوانده مىشد به كشته شده حمار ؛ زيرا كه مقاتله نمود با مردى از كفار نيت او اين بود خر او را از او بگيرد بر اين كشته شد و نسبت داده شد كشتن او به نيّت او . « 3 »
ايضا فيه : هجرت كرد مردى به طرف جهاد با اصحاب رسول صلّى اللّه عليه و آله و نيت او از مهاجرت ، گرفتن زنى بود كه در عساكر كفار بود او را تزويج نمايد و اسم آن زن أمّ القيس بود . نزد اصحاب رسول صلّى اللّه عليه و آله اين مرد مشهور شد به مهاجر أمّ القيس . « 4 »
از همهء اين روايات معلوم مىشود مقصد و مطلوب ، نيّت است در عمل .
فيه ايضا : در اخبار بسيار وارد است : كسىكه اهتمام نمود به حسنه ليكن به جا نياورد نوشته مىشود براى او حسنه . « 5 »
ايضا فيه : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : كسىكه زنى را تزويج به صداقى نمود قصد دادن مهر او
هامش
( 1 ) - جامع السعادات ، 3 / 112 .
( 2 ) - جامع السعادات ، 3 / 113 .
( 3 ) - جامع السعادات ، 3 / 113 .
( 4 ) - همان .
( 5 ) - همان .