مذكوره . و دور نيست كه « ضعف » و « وهن » اشاره به آن باشد كه آدمى در اول سن ، ضعيف و كوچك و كم قوّت است . پس خلقت آدمى ، از ضعف و بىقوّتى سابق آفريده شده است و به ترتيب ، كمال در جثه و در قوّت به هم رسانيده است . و « بنيتنا » مشتق است از « بناء » به معنى عمارت نمودن است . و « مهين » به معنى حقير است .
( معنى « لا حول و لا قوّة إلّا باللّه العليّ العظيم » بنا بر تفسيرى كه حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام كردهاند )
و « حول » و « قوّة » ، هر دو به يك معنىاند . و بنا بر تفسيرى كه از زرارة بن اعين از حضرت امام الثقلين ، امام جعفر صادق صلوات اللّه عليه نقل كرده است ، « حول » به معنى تحويل و انتقال است از معصيت به سوى طاعت . و « قوّت » به معنى قوّت بر طاعت است . « 1 » و بنا بر معنى اخير ، ممكن است كه وجه تخصيص حول به قوّت الهيه و قوّت به عون الهى ، آن باشد كه انتقال از معصيت به طاعت ، بدون قوّت الهيه - كه مانع بنده باشد از معصيت - و قوّت بر طاعت ، بدون عون الهى - كه بنده را يارى دهد بر طاعت به سبب تحصيل اسباب و شرايط توفيق - ميسر نمىشود .
و « تأييد » به معنى قوّت دادن است . و « تسديد » به معنى بر راه راست داشتن است . و اضافه در « تسد يدك » به جهت زيادتى خصوصيت و اختصاص است . و « إعماء » به معنى كور كردن است . و مراد از « أبصار قلوب » ، يا قوّتهاى نظريه و عمليه است كه آن را حكما عقل نظرى و عملى مىگويند ، كه تحصيل سعادات نفس ناطقه به سبب ايشان مىشود در علم و عمل ، يا دو تجويف راست و چپ
هامش
( 1 ) . معانى الأخبار ، ص 21 ، ح 1 ؛ كتاب التوحيد ، ص 242 ، ب 35 ، ح 3 ( به سندش از امام باقر عليه السّلام ) .