و جهت ديگر ، آنكه اين عبادتى است كه پروردگار با اين كمال و عظمت ، از بنده ، اين عبادت را طلب كرده است . و مطلوب و مقصودات عظيم الشأن از اين جهت ، البته عظيم مرتبه مىباشد ، خصوصا كه اين عبادت ، ربطى است شريف ميان بنده و پروردگار و به اعتبار نسبت به پروردگار ، شرافت تمام دارد . پس بنده مىبايد كه اين عبادت را حقير و صغير داند به سبب جهت اول ؛ چنانچه از كلام امام عليه السّلام در اين مقام ظاهر مىشود و از دليلهاى عقلى و از احاديث اهل بيت عصمت نيز ظاهر مىشود . و مىبايد كه اين عبادت را عظيم المرتبه و در شمار عبادات و طاعات رفيع الدرجه بشمارد ، به سبب جهت دويم ؛ چنانچه از احاديث مرويه در كتب مشهوره ظاهر مىشود . و اين احاديث ، با كلام امام عليه السّلام و آن احاديث مذكوره ، اولا منافات ندارند . پس اشكال ، بالكليه زايل شد .
و فقير نيز در تحفهء رضويه ، در اين مقام ، دفع اشكال را به وجه ديگر به غايت لطيف كردهام . اگر خواهيد ، به آن كتاب رجوع نماييد .
و « مباهات » به معنى فخر كردن است . و « مكثرين » مشتق است از « إكثار » ، به معنى بسيار مال و فرزند و جاه داشتن است . و مفاخرت مكثرين ، دو معنى دارد :
يكى كه ظاهرتر است به سوق عبارت ، آن است كه پناه مىگيرم به خداى تعالى از فخرى و پرمالى كه پرمالان و توانگران و صاحبان فرزند و جاه بسيار مىكنند از بسيارى مال و فرزند و جاه دنيا . پس در اين صورت ، اضافهء « مباهات » به « مكثرين » ، اضافهء مصدر به فاعل خواهد بود . و به اين معنى مناسبت به اسلوب فقرهء دويم ، كه « ازراء به مقلّين » است ، نخواهد داشت ؛ چنانچه مخفى نيست .
و معنى ديگر ، آنكه پناه مىگيرم به پروردگار ، از فخر كردن به صحبت پرمالان و صاحبان فرزند و جاه بسيار و از تعظيم ايشان . پس اضافهء « مباهات » به « مكثرين » ، اضافهء مصدر است به مفعول به واسطه . و به اين معنى مناسبت به فقرهء دويم
تحفه رضويه ( شرح صحيفه سجاديه ) ( فارسى ) — صفحة 254
مساهمون: علي الفاضلي
ص٢٥٤