شايد مصلحت من در اين حادثه باشد و من ندانم كه مصلحت در اين است . و بچشان مرا شيرينى احسانت در اين مطلبى كه از تو سؤال كردم ، شايد چنان شود كه تلخى حادثه را به شيرينى احسانت بدل كنى . و ببخش به جهت من از جانب خودت ، آنكه بيرون روم و خلاص شوم از اين اندوه و حادثه به زودى و سرعت تمام .
[ قولي : « و لا تشغلني بالاهتمام عن تعاهد فروضك . . . يا ذا العرش العظيم » ]
و لا تشغلني بالاهتمام عن تعاهد فروضك و استعمال سنّتك . « 1 » فقد ضقت لما نزل بي يا ربّ ! ذرعا ، و امتلأت بحمل ما حدث علىّ همّا ، و أنت القادر على كشف ما منيت به ، و دفع ما وقعت فيه ، فافعل بي ذلك و إن لم أستوجبه منك ، يا ذا العرش العظيم !
« اهتمام » به معنى صاحب فكر و اندوه شدن است . و « تعاهد » مأخوذ است از « عهد » ، به معنى محافظت كردن و رعايت حرمت و امان . و مراد از « تعاهد » ، تفقد و تفحص و جستوجو كردن است . و « فروض » جمع « فرض » است ، به معنى فعل واجب . و « سنّت » طريقهء پيغمبر است . و ابن ادريس ( در نسخهاش ) « 2 » « سننك » دارد ، بدل « سنّتك » . و « سنن » جمع « سنّت » است . و در لغت عرب مىگويند : « ضقت بالأمر ذرعا » هرگاه طاقت حمل او را و قوّت بر او نداشته باشى . پس مراد امام عليه السّلام از « فقد ضقت لما نزل بي يا ربّ ذرعا » آن است كه اى پروردگار ! به سبب آن حادثه و واقعهاى كه بر سر من آمده است ، دستم تنگ شده است ؛ يعنى طاقت اين واقعه و قوّت تحمل اين « 3 » ندارم .
هامش
( 1 ) . حاشيهء نسخهء ب ، د : « س : سننك » ؛ يعنى در نسخهء ابن ادريس .
( 2 ) . از حاشيهء نسخهء د ، با علامت « صح » كه به خط كاتب نسخه نيست .
( 3 ) . نسخهء ه : آن .