بازمانى ، پس هركه مريد دنياست منكر آخرت و برعكس . بيت :
مايل اين كهنه دير ، كعبهء عقبا نخواست * گلخنىِ شوم را ميل به گلشن كجاست
68 - اى نفس ، اگر مغتنم شمارى صالحات اعمال را برسى در آخرت به بركات آن به نهايت آمال ، دولت ، كسب مكارم اخلاق است نه جمع اسباب و اموال ، و احتياج تو به فعل غريب حسن بيشتر است از آنكه به قول عجيب مستحسن ، و اكتساب آدميّت و ادب در كارتر است تو را از اكتساب فضّه و ذهب ، تعلّق دنيا عمر و راحت بكاهد و توجّه به عقبا هر دو را زياد كند ، پس صبر كن در بلا و شكر كن در رجا و رضا ده به قضا تا از تو راضى شود . نظم :
آن كن و آن باش كه آيد به كار * تا كه شوى روز جزا رستگار
هرچه كند دوست رضا ده بدان * بند هوا و هوس خود ممان
69 - اى نفس ، اين موعظهء بليغهء مفيده از كلام ولىّ ملك علّام ؛ امير المؤمنين على عليه السلام بشنو و بدان كار كن تا مگر از خواب غفلت بيدار شوى .
نقل است كه مردى از آن حضرت التماس نصيحتى كرد ، آن حضرت فرمود كه « مباش از جملهء آن كسان كه طمع در ثواب آخرت دارند به غير عمل صالح ، و اميد توبه و بازگشت به طول امل طالح ، به گفتار از زاهداناند و به كردار از حريصان ، بدانچه دارند قانع نشوند ، و از آنچه بيابند سير نگردند ، شكر نعمت حاضر نكنند و طلب نعمت غايب بكنند ، نهى نمايند و باز نايستند ، و بفرمايند و بجا نيارند ، در هنگام بلا دعا و تضرّع كنند و در ايّام رخا از آن اعراض نمايند ، تقصير كنند در اعمال و مبالغه كنند در سؤال ، و صفت عبرت كنند و عبرت نگيرند ، و پند دهند و بدان كار نكنند ، بگويند بسيار و بكنند اندك ، مناقشهشان كار در مشاغلهء فانى و مسامحهشان شعار در معاملهء باقى ، غنيمت آن سرا را غرامت شمرند و غرامت اين سرا را غنيمت دانند ، بترسند از موت نفس و نترسند از فوت [ عمل ] ، معصيت صغير و جرم قليل ديگرى را كثير و كبير قرار دهند و گناه بزرگ و سيّئات بيشمار خود را خرد و كم بينند ، و طاعت اندك خود را عظيم دانند و عبادت خطير ديگران را حقير خوانند ، به خلق طاعن باشند و با نفس خود مداهن ، هوارى دنياشان در سر ، غافل از عنا و