هركه در بدايت حال و نهايت تن و بدن خود انديشه كند كه در اصل چه بوده است و اكنون چيست و بعد از اين چه خواهد شد هرگز تكبّر نكند ، و هركه از كثرت نعمت و عظمت حضرت عزّت ياد آرد و قدرت و توفيق طاعت را از حضرت حق داند از آفت عجب برهد .
از امام جعفر صادق عليه السّلام مروى است كه : « اگر عجب بدتر و به هلاك نزديكتر از گناه نبودى حقتعالى همهء بندگانش را از معصيت عصمت دارى » . و رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود كه : « سه چيز است كه مهلك است : بخل و هوا و عجب » . و بزرگان گفتهاند كه معصيتى كه آدمى را بر سر عذر آورد بهتر است از طاعتى كه به عجب آورد .
و مغروران و فريفتگان و غافلان و گمراهان و طوايف بسيار و خلايق بيشمارند كه هريك را باعث خاصّى و مانع مخصوصى از آگاهى و راه يافتن و كار كردن بازداشته است ، و جمعى را باوجود ارتكاب اعمال صالحه خلل و رخنه در بناى عمل انداخته شرح آن دراز است و ما را در اين رساله اختصار مطلوب است . نظم ، للمولوى :
نردبان خلق اين ما و من است * عاقبت زين نردبان افتادن است
هركه بالاتر رود ابلهتر است * كاستخوانش بيشتر خواهد شكست
مهلك نهم ريا است
قوله تعالى :
« فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ . الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ » ،
( ذاريات ، 11 ) ، يعنى چاه ويل مأواى هر نمازگزارندگان كه از نماز خود غافلند و آن را به قصد شيد و ريا بجا مىآورند ، و منع مىكنند زكات را يا ما يحتاج به عاريه به همسايگان نمىدهند . در خبر است كه « روز قيامت رياكار را ندا كنند كه : يا منافق يا زيانكار يا مشرك يا كافر برو و مزد خود را از آن كس بگير كه عمل براى وى كردى » .
و در خبر است كه رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، فرمود كه : « بر شما باد كه خود را از شرك خفى دور داريد . گفتند آن كدام است يا رسول اللّه ؟ فرمود كه : ريا » . و مروى است كه « اگر نشان پاى مور سياه را در شب تار بر سنگ سياه توان ديد كبر و ريا را نيز در خود توان ديد » .