( منجيات دهگانه )
بدان كه منجيات ، يعنى نجاتدهنده از اعمال و صفات ده است .
منجى اوّل توبه است
يعنى بازگشت از خطا و گناه ، و آن اصل همه است و بر همه كس فرض عين ، چنان كه نصّ قاطع :
« تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » ،
( نور ، 31 ) ، بر آن شهادت مىدهد ، يعنى بازگرديد از معصيت و غفلت به سوى « اللّه » جميع شما ، اى مؤمنين و مؤمنات ، شايد كه به بركت آن فلاح و رستگارى يابيد ، عزيز من ، توبه و بازگشت ميراث آدم صفى است و اجتناب از آن ميراث ابليس شقى . تو نسب و نسبت خود به آدم درست كن ، نه به ابليس ، نظم :
چند باشى ز معاصى مزه كش * توبه هم بىمزهاى نيست بچش
در خبر است كه : توبهكننده از گناه حكم آنكس دارد كه هرگز گناه نكرده باشد . و از حضرت امام هشتم علىّ بن موسى الرّضا عليه التّحيّة و الثّناء مروى است كه گفت : « هرگاه شخصى توشهء خود بر شتر بار كرده باشد و بر آن سوار شده ، در بيابانى به راه رود ، پس خواب بر وى غلبه كند و وى از شتر به زير آيد و مهار شتر به دست گيرد و بخوابد ، و چون بيدار گردد گرسنه و تشنه باشد و هرچند بجويد شتر را نيابد .
آخر الأمر قرار به مردن دهد و زمين را بكند و روبهقبله به پهلو بخوابد و كلمهء شهادت بر زبان راند . ناگاه وى را خواب بربايد . چون چشم باز كند شتر را ببيند بر بالين سر وى ايستاده . وى از آنچه مقدار شاد شود . حقتعالى را توبه و بازگشت بنده گنهكار ، آن مقدار خوش آيد . و از آن پيش از اين خشنود شود » .
و در فضيلت توبه آيهء كريمهء
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ » ،
( بقرة ، 222 ) ، كافى و وافى است . و بىتوبه اميد نجات داشتن دليل احمقى و بىخردى است .
و در صحّت توبه از بعضى معاصى دون بعضى خلاف است ، و اصحّ آنست كه صحيح است و بعد از توبه در وجوب عفو و آمرزش نيز خلاف است . و اقوى آنست