مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 977

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٩٧٧

هر جمادى با نبى افسانه‌گو * كعبه با حاجى گواه و نطق خو

بر مصلى مسجد آمد هم گواه * كاو همىآمد به من از دور راه

با خليل آتش گل و ريحان و ورد * باز بر نمروديان مرگ است و درد

بارها گفتيم اين را اى حسن * مىنگردم از بيانش سير من

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

بارها خوردى تو نان دفع ذبول * اين همان نان است چون نبوى ملول

در تو جوعى مىرسد نو ز اعتدال * كه همىسوزد از او تخمه و ملال

هر كه را درد مجاعت نقد شد * نو شدن با جزو جزوش عقد شد

لذت از جوع است نه از نقل نو * با مجاعت از شكر به نان جو

پس ز بىجوعى است و ز تخمه‌ى تمام * آن ملالت نه ز تكرار كلام

چون ز دكان و مكاس و قيل و قال * در فريب مردمت نايد ملال

چون ز غيبت و اكل لحم مردمان * شصت سالت سيريى نامد از آن

عشوه‌ها در صيد شله‌ى كفته تو * بىملولى بارها خوش گفته تو

بار آخر گويىاش سوزان و چست * گرم‌تر صد بار از بار نخست

درد داروى كهن را نو كند * درد هر شاخ ملولى خو كند

كيمياى نو كننده دردهاست * كو ملولى آن طرف كه درد خاست

هين مزن تو از ملولى آه سرد * درد جو و درد جو و درد درد

خادع دردند درمانهاى ژاژ * ره زنند و زرستانان رسم باژ

آب شورى نيست درمان عطش * وقت خوردن گر نمايد سرد و خوش

ليك خادع گشت و مانع شد ز جست * ز آب شيرينى كز او صد سبزه رست

همچنين هر زر قلبى مانع است * از شناس زر خوش هر جا كه هست

پا و پرت را به تزويرى بريد * كه مراد تو منم گير اى مريد

گفت دردت چينم او خود درد بود * مات بود ار چه به ظاهر برد بود

رو ز درمان دروغين مىگريز * تا شود دردت مصيب و مشك بيز

گفت نه دزدى تو و نه فاسقى * مرد نيكى ليك گول و احمقى

بر خيال و خواب چندين ره كنى * نيست عقلت را تسويى روشنى

بارها من خواب ديدم مستمر * كه به بغداد است گنجى مستتر

در فلان سوى و فلان كويى دفين * بود آن خود نام كوى اين حزين

هست در خانه‌ى فلانى رو بجو * نام خانه و نام او گفت آن عدو

ديده‌ام خود بارها اين خواب من * كه به بغداد است گنجى در وطن

هيچ من از جا نرفتم زين خيال * تو به يك خوابى بيايى بىملال

خواب احمق لايق عقل وى است * همچو او بىقيمت است و لاشى است

خواب زن كمتر ز خواب مرد دان * از پى نقصان عقل و ضعف جان