مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 896

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٨٩٦

مظهر عز است و محبوب به حق * از همه كروبيان برده سبق

سجده آدم را بيان سبق اوست * سجده آرد مغز را پيوست پوست

[ شمع حقيقت را نتوان خاموش كرد ]

شمع حق را پف كنى تو اى عجوز * هم تو سوزى هم سرت اى گنده پوز

كى شود دريا ز پوز سگ نجس * كى شود خورشيد از پف منطمس

حكم بر ظاهر اگر هم مىكنى * چيست ظاهرتر بگو زين روشنى

جمله ظاهرها به پيش اين ظهور * باشد اندر غايت نقص و قصور

هر كه بر شمع خدا آرد پفو * شمع كى ميرد بسوزد پوز او

چون تو خفاشان بسى بينند خواب * كاين جهان ماند يتيم از آفتاب

موجهاى تيز درياهاى روح * هست صد چندان كه بد طوفان نوح

ليك اندر چشم كنعان موى رست * نوح و كشتى را بهشت و كوه جست

كوه و كنعان را فرو برد آن زمان * نيم موجى تا به قعر امتهان

مه فشاند نور و سگ وع وع كند * سگ ز نور ماه كى مرتع كند

شب روان و همرهان مه به تگ * ترك رفتن كى كنند از بانگ سگ

جزو سوى كل دوان مانند تير * كى كند وقف از پى هر گنده پير

جان شرع و جان تقوى عارف است * معرفت محصول زهد سالف است

زهد اندر كاشتن كوشيدن است * معرفت آن كشت را روييدن است

پس چو تن باشد جهاد و اعتقاد * جان اين كشتن نبات است و حصاد

امر معروف او و هم معروف اوست * كاشف اسرار و هم مكشوف اوست

شاه امروزينه و فرداى ماست * پوست بنده‌ى مغز نغزش دايماست

چون انا الحق گفت شيخ و پيش برد * پس گلوى جمله كوران را فشرد

چون اناى بنده لا شد از وجود * پس چه ماند تو بينديش اى جحود

گر ترا چشمى است بگشا درنگر * بعد لا آخر چه مىماند دگر

اى بريده آن لب و حلق و دهان * كه كند تف سوى مه يا آسمان

تف به رويش باز گردد بىشكى * تف سوى گردون نيابد مسلكى

تا قيامت تف بر او بارد ز رب * همچو تبت بر روان بو لهب

طبل و رايت هست ملك شهريار * سگ كسى كه خواند او را طبل‌خوار

آسمانها بنده‌ى ماه وىاند * شرق و مغرب جمله نان خواه وىاند

ز انكه لولاك است بر توقيع او * جمله در انعام و در توزيع او

گر نبودى او نيابيدى فلك * گردش و نور و مكانى ملك

گر نبودى او نيابيدى بحار * هيبت و ماهى و در شاهوار

گر نبودى او نيابيدى زمين * در درونه گنج و بيرون ياسمين

رزقها هم رزق خواران وىاند * ميوه‌ها لب خشك باران وىاند