مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 610

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٦١٠

در ميان اين دو مرگ او زنده است * اين مطوق شكل جاى خنده است

[ ادامهء حكايت پادشاه‌زاده ]

شاه با خود گفت شادى را سبب * آن چنان غم بود از تسبيب رب

اى عجب يك چيز از يك روى مرگ * و آن ز يك روى دگر احيا و برگ

آن يكى نسبت بدان حالت هلاك * باز هم آن سوى ديگر امتساك

شادى تن سوى دنياوى كمال * سوى روز عاقبت نقص و زوال

خنده را در خواب هم تعبير خوان * گريه گويد با دريغ و اندهان

گريه را در خواب شادى و فرح * هست در تعبير اى صاحب مرح

شاه انديشيد كاين غم خود گذشت * ليك جان از جنس اين بد ظن بگشت

ور رسد خارى چنين اندر قدم * كه رود گل يادگارى بايدم

چون فنا را شد سبب بىمنتهى * پس كدامين راه را بنديم ما

صد دريچه و در سوى مرگ لديغ * مىكند اندر گشادن ژيغ ژيغ

ژيغ ژيغ تلخ آن درهاى مرگ * نشنود گوش حريص از حرص برگ

از سوى تن دردها بانگ در است * و ز سوى خصمان جفا بانگ در است

جان من بر خوان دمى فهرست طب * نار علتها نظر كن ملتهب

ز آن همه‌ى غرها در اين خانه ره است * هر دو گامى پر ز كژدمها چه است

باد تند است و چراغم ابترى * زو بگيرانم چراغ ديگرى

تا بود كز هر دو يك وافى شود * گر به باد آن يك چراغ از جا رود

همچو عارف كز تن ناقص چراغ * شمع دل افروخت از بهر فراغ

تا كه روزى كاين بميرد ناگهان * پيش چشم خود نهد او شمع جان

او نكرد اين فهم پس داد از غرر * شمع فانى را به فانيى دگر

پس عروسى خواست بايد بهر او * تا نمايد زين تزوج نسل رو

گر رود سوى فنا اين باز باز * فرخ او گردد ز بعد باز باز

صورت اين باز گر ز ينجا رود * معنى او در ولد باقى بود

بهر اين فرمود آن شاه نبيه * مصطفى كه الولد سر ابيه

بهر اين معنى همه‌ى خلق از شعف * مىبياموزند طفلان را حرف

تا بماند آن معانى در جهان * چون شود آن قالب ايشان نهان

حق به حكمت حرصشان داده ست جد * بهر رشد هر صغير مستعد

من هم از بهر دوام نسل خويش * جفت خواهم پور خود را خوب كيش