مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 594

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٥٩٤

ز آن بود جنس بشر پيغمبران * تا به جنسيت رهند از ناودان

پس بشر فرمود خود را مثلكم * تا به جنس آييد و كم گرديد گم

[ تجانس ، كشش متقابل ايجاد مىكند ]

ز انكه جنسيت عجايب جاذبى است * جاذبش جنس است هر جا طالبى است

عيسى و ادريس بر گردون شدند * با ملايك چون كه هم جنس آمدند

باز آن هاروت و ماروت از بلند * جنس تن بودند ز آن زير آمدند

كافران هم جنس شيطان آمده * جانشان شاگرد شيطانان شده

صد هزاران خوى بد آموخته * ديده‌هاى عقل و دل بر دوخته

كمترين خوشان به زشتى آن حسد * آن حسد كه گردن ابليس زد

ز آن سگان آموخته حقد و حسد * كه نخواهد خلق را ملك ابد

هر كه را ديد او كمال از چپ و راست * از حسد قولنجش آمد درد خاست

ز انكه هر بد بخت خرمن سوخته * مىنخواهد شمع كس افروخته

هين كمالى دست آور تا تو هم * از كمال ديگران نفتى به غم

از خدا مىخواه دفع اين حسد * تا خدايت وارهاند از جسد

مر ترا مشغوليى بخشد درون * كه نپردازى از آن سوى برون

جرعه‌ى مى را خدا آن مىدهد * كه به دو مست از دو عالم مىرهد

خاصيت بنهاده در كف حشيش * كاو زمانى مىرهاند از خوديش

خواب را يزدان بدان سان مىكند * كز دو عالم فكر را بر مىكند

كرد مجنون را ز عشق پوستى * كاو بشناسد عدو از دوستى

صد هزاران اين چنين مىدارد او * كه بر ادراكات تو بگمارد او

هست مىهاى شقاوت نفس را * كه ز ره بيرون برد آن نحس را

هست مىهاى سعادت عقل را * كه بيابد منزل بىنقل را

خيمه‌ى گردون ز سر مستى خويش * بر كند ز آن سو بگيرد راه پيش

هين به هر مستى دلا غره مشو * هست عيسى مست حق خر مست جو

اين چنين مى را بجو زين خنبها * مستىاش نبود ز كوته دنبها

ز انكه هر معشوق چون خنبى است پر * آن يكى درد و دگر صافى چو در

مى شناسا هين بچش با احتياط * تا ميى يا بى منزه ز اختلاط

هر دو مستى مىدهندت ليك اين * مستىات آرد كشان تا رب دين

تا رهى از فكر و وسواس و حيل * بىعقال اين عقل در رقص الجمل

انبيا چون جنس روحند و ملك * مر ملك را جذب كردند از فلك

باد جنس آتش است و يار او * كه بود آهنگ هر دو بر علو

چون ببندى تو سر كوزه‌ى تهى * در ميان حوض يا جويى نهى

تا قيامت آن فرو نايد به پست * كه دلش خالى است و در وى باد هست