مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 570

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٥٧٠

هم تو گفتستى و گفت تو گوا * پير بايد پير بايد پيشوا

يا رسول اللَّه در اين لشكر نگر * هست چندين پير و از وى پيشتر

زين درخت آن برگ زردش را مبين * سيبهاى پخته‌ى او را بچين

[ به ناتوانى جسمانى سالخوردگان منگر ، به تجارب آنان بنگر ]

برگهاى زرد او خود كى تهى است * اين نشان پختگى و كاملى است

برگ زرد ريش و آن موى سپيد * بهر عقل پخته مىآرد نويد

برگهاى نو رسيده سبزفام * شد نشان آن كه آن ميوه ست خام

برگ بىبرگى نشان عارفى است * زردى زر سرخ رويى صارفى است

آن كه او گل عارض است ار نو خط است * او به مكتب گاه مخبر نو خط است

حرفهاى خط او كژمژ بود * مزمن عقل است اگر تن مىدود

پاى پير از سرعت ار چه باز ماند * يافت عقل او دو پر بر اوج راند

گر مثل خواهى به جعفر در نگر * داد حق بر جاى دست و پاش پر

بگذر از زر كاين سخن شد محتجب * همچو سيماب اين دلم شد مضطرب

ز اندرونم صد خموش خوش نفس * دست بر لب مىزند يعنى كه بس

خامشى بحر است و گفتن همچو جو * بحر مىجويد ترا جو را مجو

از اشارتهاى دريا سر متاب * ختم كن و الله اعلم بالصواب

همچنين پيوسته كرد آن بىادب * پيش پيغمبر سخن ز آن سرد لب

دست مىدادش سخن او بىخبر * كه خبر هرزه بود پيش نظر

اين خبرها از نظر خود نايب است * بهر حاضر نيست بهر غايب است

هر كه او اندر نظر موصول شد * اين خبرها پيش او معزول شد

چون كه با معشوق گشتى همنشين * دفع كن دلالگان را بعد از اين

هر كه از طفلى گذشت و مرد شد * نامه و دلاله بر وى سرد شد

نامه خواند از پى تعليم را * حرف گويد از پى تفهيم را

پيش بينايان خبر گفتن خطاست * كان دليل غفلت و نقصان ماست

پيش بينا شد خموشى نفع تو * بهر اين آمد خطاب أَنْصِتُوا

گر بفرمايد بگو بر گوى خوش * ليك اندر گو دراز اندر مكش

ور بفرمايد كه اندر كش دراز * همچنين شرمين بگو با امر ساز

همچنين كه من در اين زيبا فسون * با ضياء الحق حسام الدين كنون

چون كه كوته مىكنم من از رشد * او به صد نوعم به گفتن مىكشد

اى حسام الدين ضياى ذو الجلال * چون كه مىبينى چه مىجويى مقال

اين مگر باشد ز حب مشتهى * اسقنى خمرا و قل لى انها

بر دهان تست اين دم جام او * گوش مىگويد كه قسم گوش كو

قسم تو گرمى است نك گرمى و مست * گفت حرص من از اين افزون‌تر است