مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 568

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٥٦٨

امير كردن رسول عليه الصلاة و السلام جوان هذيلى را بر سريه اى كه در آن پيران و جنگ آزمودگان بودند

يك سريه مىفرستادى رسول * بهر جنگ كافر و دفع فضول

يك جوانى را گزيد او از هذيل * مير لشكر كردش و سالار خيل

اصل لشكر بىگمان سرور بود * قوم بىسرور تن بىسر بود

اين همه كه مرده و پژمرده‌اى * ز آن بود كه ترك سرور كرده‌اى

از كسل و ز بخل و ز ما و منى * مىكشى سر خويش را سر مىكنى

همچو استورى كه بگريزد ز بار * او سر خود گيرد اندر كوهسار

صاحبش در پى دوان كاى خيره‌سر * هر طرف گرگى است اندر قصد خر

گر ز چشمم اين زمان غايب شوى * پيشت آيد هر طرف گرگ قوى

استخوانت را بخايد چون شكر * كه نبينى زندگانى را دگر

آن مگير آخر بمانى از علف * آتش از بىهيزمى گردد تلف

هين بمگريز از تصرف كردنم * و ز گرانى بار كه جانت منم

تو ستورى هم كه نفست غالب است * حكم غالب را بود اى خود پرست

خر نخواندت اسب خواندت ذو الجلال * اسب تازى را عرب گويد تعال

مير آخور بود حق را مصطفى * بهر استوران نفس پر جفا

قُلْ تَعالَوْا گفت از جذب كرم * تا رياضتتان دهم من رايضم

نفسها را تا مروض كرده‌ام * زين ستوران بس لگدها خورده‌ام

هر كجا باشد رياضت باره‌اى * از لگدهايش نباشد چاره‌اى

لاجرم اغلب بلا بر انبياست * كه رياضت دادن خامان بلاست

سكسكانيد از دمم يرغا رويد * تا يواش و مركب سلطان شويد

قُلْ تَعالَوْا قُلْ تَعالَوْا گفت رب * اى ستوران رميده از ادب

گر نيايند اى نبى غمگين مشو * ز آن دو بىتمكين تو پر از كين مشو

گوش بعضى زين تعالواها كر است * هر ستورى را صطبلى ديگر است

منهزم گردند بعضى زين ندا * هست هر اسبى طويله‌ى او جدا

منقبض گردند بعضى زين قصص * ز انكه هر مرغى جدا دارد قفص

خود ملايك نيز ناهمتا بدند * زين سبب بر آسمان صف صف شدند

كودكان گر چه به يك مكتب درند * در سبق هر يك ز يك بالاترند

مشرقى و مغربى را حسهاست * منصب ديدار حس چشم راست

صد هزاران گوشها گر صف زنند * جمله محتاجان چشم روشنند