ص 116 قال رسول اللّه ( ص ) : لو كنت متّخذا خليلا لاتّخذت أبا بكر خليلا ؛ و لكنّ صاحبكم خليل الرّحمن :
بهرى از حديثى است متفق عليه به روايت ابو سعيد الخدرى ، كه تمامى اسناد آن در « صحيح مسلم » ، ج 7 ، ( كتاب فضائل الصّحابة ) ، ذيل باب : من فضائل أبى بكر الصّديق رضى الله عنه ، صفحههاى 107 و 108 آمده و تفصيل آن چنين است : « قال رسول الله ( ص ) : إنّ أمنّ النّاس علىّ فى ماله و صحبته ابو بكر ، و لو كنت متّخذا خليلا لاتّخذت أبا بكر خليلا ؛ و لكنّ أخوّة الاسلام لا تبقينّ فى المسجد خوخة إلّا خوخة ابى بكر . . . »
نيز ر . ك : « الغدير » ؛ فى الكتاب و السنّة و الادب ؛ ج 8 ، ص 33 ، ذيل : خطبة النّبى فى فضل الخليفة . ابراز رأى مرحوم علّامة امينى ذيل اين حديث ممتّع و خواندنى است .
در ذكر تفاوت مراتب ميان : « حبيب » ، و « خليل » ، حجّة الاسلام ابو حامد محمّد غزّالى طوسى را بيانى است دقيق و ظريف كه بعضى از آن به مناسبت استشهاد وى به حديث موصوف در اينجا نگاشته مىآيد :
« . . . و كذلك الصّداقة تتفاوت : فانّها إذا قويت صارت أخوّة ، فإن ازدادت صارت محبّة ، فإن ازدادت صارت خلّة ؛ و الخليل أقرب من الحبيب : فالمحبّة ما تتمكّن من حبّة القلب ، و الخلّة ما تتخلّل سرّ القلب . فكلّ خليل حبيب و ليس كلّ حبيب خليلا . . . و تعرفه من قوله ( ص ) : لو كنت متّخذا خليلا لاتّخذت أبا بكر خليلا و لكنّ صاحبكم خليل اللّه » - « احياء العلوم » ، ج 2 ، ص 193 ؛ ذيل : حق المسلم و الرّحم و الجوار .
نيز ر . ك : « صحيح بخارى » ، ج 5 ، ص 242 ، و ج 6 ، ص 44 . « اسد الغابة فى معرفة الصحابة » ، ج 3 ، ص 217 . « كنز العمّال » ، ج 6 ، صفحههاى : 138 و 140 . « شرح تعرّف » ، ج 2 ، ص 186 . « مصباح الهداية و مفتاح الكفاية » ، ذيل فصل سوم : در بذل و مواسات ، ص 349 . « رساله قدسيّة » ، ص 129 . « صفة الصفوة » ، ج 1 ، ص 91 ، ذيل فصل : سياق جمل من فضائله و مناقبه ( - ابو بكر ) . « تاريخ الخلفاء » سيوطى ، ص 53 . « جامع الصغير » ، ج 2 ، ص 31 .
« نور الابصار » ، ص 74 . « سنن » ابن ماجه قزوينى ، ج 1 ، ص 36 . « كشف الاسرار و عدّة الابرار » ، ج 5 ، ص 684 . « تمهيدات عين القضات » ، ذيل : حقيقت و حالات عشق ، ص 139 . « نامههاى عين القضات » ، ج 2 ، ص 32 . « حديقة الحقيقة » ، ص 226 . « تعليقات حديقة الحقيقة » ، ص