امّا مقدار كمترين ده ستير [ 1 ] بود ، ميانه نيممن ، و اقصى [ 2 ] مدّى و تقدير شرع در حقّ درويش اين است ، اگر بدين زيادت كند زهد در معده فوت شود .
اما نگاه داشتن مستقبل را : بزرگترين درجه آن است كه بيش از آنكه گرسنگى دفع كند هيچ چيز نگاه ندارد ، كه اصل زهد كوتاهى امل است ، و ميانه آن بود كه قوت ماهى يا چهل روز نگاه دارد ، و كمترين درجه آن بود كه يكساله نگاه دارد . اگر زيادت يكساله نگاه دارد از زهد محروم ماند . كه هر كه اميد عمر بيش از يك سال دارد ، از وى زهد راست نيايد . و رسول ( ص ) بودى كه براى عيال بنهادى يكساله را ، كه ايشان طاقت صبر نداشتند ، اما براى خويش شبانگاه را چيزى نگذاشتى .
امّا نانخورش كمترين سركه و تره باشد ، و ميانه روغن و آنچه از وى كنند ، و مهين گوشت ، اگر بر دوام خورد از زهد رفت ، و اگر در هفته يك بار دو بار بيش نخورد از درجهء زهد به كليّت بيرون نيفتد .
امّا وقت خوردن بايد كه در روزى يك بار بيش نخورد ، و اگر دو روز يك بار خورد تمامتر بود . اما چون در يك روز دو بار بخورد اين زهد نبود .
و هر كه خواهد كه زهد بداند بايد كه احوال رسول ( ص ) و صحابه بداند . عايشه ( رض ) مىگويد كه « وقت بودى كه به چهل شب در خانهء رسول چراغ . نبودى ، و هيچ طعام نبودى جز خرما و آب . » و عيسى گفت ( ع ) :
« هر كه طلب فردوس مىكند وى را نان جوين و خفتن بر سرگين دان با سگان بسيار بود . » و گفتى : « يا حواريان نان جوين خوريد و گرد گندم نگرديد كه به شكر آن قيام نتوانيد كرد . »
مهمّ دوم جامه است .
و زاهد را بايد كه يك جامه بيش نبود ، چون بشويد برهنه بماند ، چون دو شد زاهد نبود .
هامش
[ 1 ] ستير ( استير ، استار ) ، سير .
[ 2 ] اقصى ، بيشترين .