براى غرضى ديگر طلب كند ، آن غرض را دوست داشته باشد نه آن چيز را ، پس هر كه مال را دوست دارد در نفس خويش [ 1 ] ، منكوس و معكوس است ، و حقيقت وى [ 2 ] نشناخته است . و براى اين گفت رسول ( ص ) : تعس عبد الدّينار و تعس عبد الدّرهم - نگونسار است بندهء دينار و نگونسار است بندهء درهم ، كه هر كه دربند چيزى بود آن چيز خداوند وى بود ، و هر كه در طاعت چيزى بود آن چيز خداوند وى بود . و إبراهيم ( ع ) براى اين گفت :
وَ اجْنُبْنى و بَنىَّ انْ نَعْبُدَ الاصْنامَ
« 1 » گفت : مرا و فرزندان مرا از بت پرستيدن نگاه دار . گفتند بزرگان كه بدين بت زر و سيم خواست [ 3 ] ، كه بت بيشترين خلق اين است [ 4 ] ، كه روى به وى آوردهاند ، چه منصب پيغامبران بزرگتر از آن بود كه از بت پرستيدن بترسند ، و السّلام .
پيدا كردن فوائد و آفات مال به شرح و تفصيل
بدان كه مال همچون مار است ، در وى هم زهر است و هم ترياق ، تا زهر از ترياق جدا نكنيم سرّ وى و علم وى به تمامى آشكار نشود . پس فوائد و آفات وى يك يك به تفصيل بگوييم .
اما فايدههاى مال دو قسم است : يكى دنيايى و يكى دينى .
قسم اول دنيايى
و اين را به شرح حاجت نبود كه همه كسى شناسد .
قسم دوم دينى و اين سه نوع است :
نوع اول آن است كه بر خويشتن نفقه كنى اندر عبادت يا اندر ساز [ 6 ] عبادت .
هامش
[ 1 ] مال را براى خود مال دوست دارد .
[ 2 ] مال .
[ 3 ] اراده كرد ، مرادش از اين بت زر و سيم بود .
[ 4 ] زر و سيم است .
[ 5 ] ساز ، تدارك .
( 1 ) ( قرآن ، 14 - 35 ) .