اصل هشتم - آداب سماع و وجد
و حكم سماع در دو باب ياد كنيم :
باب اول - در اباحت سماع و بيان آنچه از او حرام است ، و آنچه حلال
بدان كه ايزد - تعالى - را سرّى است در دل آدمى ، كه آن در وى همچنان پوشيده است كه آتش در آهن . و چنان كه به زخم سنگ بر آهن آن سرّ آتش آشكارا گردد و به صحرا افتد [ 1 ] ، همچنين سماع خوش و آواز موزون آن گوهر دل را بجنباند ، و در وى چيزى پيدا آورد ، بىآنكه آدمى را اندر آن اختيارى باشد .
و سبب آن مناسبتى است كه گوهر آدمى را با عالم علوى - كه آن را عالم ارواح گويند - هست . و عالم علوى عالم حسن و جمال است ، و اصل حسن و جمال تناسب است ، و هر چه متناسب است نمودگارى است از جمال آن عالم . چه ، هر جمال و حسن و تناسب كه در اين عالم محسوس است ، همه
هامش
[ 1 ] به صحرا افتادن ، آفتابى و آشكارا شدن .