و هر كه بر تو ظلم كند تو از وى درگذارى . »
حقوق مادر و پدر
بدان كه حقّ ايشان عظيمتر است ، كه نزديكى ايشان بيشتر است . رسول ( ص ) گفت : « هيچ كس حق پدر بنگذارد تا آنگاه كه وى را بنده يابد : بخرد و آزاد كند [ 1 ] . » و گفت : « نيكويى كردن بر مادر و پدر فاضلتر از نماز و روزه و حج و عمره و غزا . » و گفت : « بوى بهشت از پانصدساله راه بشنود آنكه عاق و قاطع رحم نشود . » و حق - تعالى - وحى فرستاد به موسى ( ع ) كه « هر كه فرمان مادر و پدر برد ، وى را فرمانبردار نويسم ، و هر كه فرمان من برد و فرمان ايشان نبرد وى را نافرمان نويسم . » و گفت رسول ( ص ) : « چه زيان اگر كسى صدقهاى بدهد ، به مزد مادر و پدر مرده دهد ، تا ايشان را مزد بود و از مزد وى هيچ كم نشود ؟ » و يكى به نزديك رسول ( ص ) آمد و گفت : « مرا مادر و پدر مرده است ، چه حق مانده است ايشان را بر من تا بگزارم ؟ » گفت : « از بهر ايشان نماز - كن و آمرزش خواه وصيّت ايشان به جاى آور و دوستان ايشان گرامى - دار و خويشاوندان ايشان نيكو دار . » و گفت : « حق مادر دو چند حق پدر است . »
حقوق فرزندان
بدان كه يكى از رسول ( ص ) پرسيد كه « نيكويى با كه كنم ؟ » گفت : « با مادر و پدر . » گفت : « مردهاند . » گفت : « با فرزند ، كه همچنان كه پدر را حق است ، فرزند را حق است . » و يكى از حقوق فرزند آن است كه وى را به بدخويى خويش فرا عصيان ندارى .
رسول ( ص ) گفت : « خداى - تعالى - رحمت كناد بر پدرى كه پسر خود را به - نافرمانى نيارد . »
هامش
[ 1 ] در « ترجمهء احياء » : فرزند حق پدر هرگز نگزارد تا آنگاه كه وى را بنده يابد پس بخرد و او را آزاد كند .