پس ثواب كسى كه سعى كند تا بندهاى درافزايد تا در راه دين از وى بندگى آيد ، بزرگ بود . از براى اين است كه حقّ پدر بزرگ است و حقّ استاد بزرگ است ، كه پدر سبب وجود است و استاد سبب شناخت راه است .
و بدين سبب گروهى گفتهاند كه نكاح كردن فاضلتر از آن كه به نوافل عبادت مشغول شدن .
و چون معلوم شد كه نكاح از جملهء راه دين است ، شرح آداب آن مهم باشد . و شرح آن به شناختن سه باب حاصل آيد : باب اول ، در فوائد و آفات نكاح ، باب دوم ، در آداب عقد نكاح ، باب سوم ، در آداب معيشت و زندگانى پس از نكاح .
باب اول - در فوائد و آفات نكاح
بدان كه فضل نكاح به سبب فوائد وى است ،
و فوائد نكاح پنج است :
فايدهء اول در فرزند است ،
و به سبب فرزند چهار گونه ثواب است :
ثواب اول
آنكه سعى كرده باشد در آنچه محبوب حق - تعالى - است از وجود آدمى و بقاى نسل وى . و هر كه حكمت آفرينش بشناسد ، وى را هيچ شك نماند كه اين محبوب حق - تعالى - است ، كه هرگاه كه خداوند زمينى كه زراعت را شايد به بندهء خويش دهد و تخم فرا وى دهد و جفتى گاو و آلات زراعت به وى تسليم كند و موكّلى را با وى بفرستد كه وى را فرا زراعت مىدارد - ، بنده - اگر هيچ خرد دارد - بداند كه مقصود خداوند از اين چيست ، اگر - چه خداوند به زبان فرا وى نگويد .
و ايزد - تعالى - كه رحم بيافريد و آلت مباشرت بيافريد و شهوت را بر مرد و زن موكّل كرد و تخم فرزندان در پشت و سينهء مردان و زنان بيافريد ، بر هيچ عاقل پوشيده نماند كه مقصود از اين چيست . چون كسى تخم ضايع كند و موكّل را به حيلتى از خويشتن دفع كند ، بىشك از راه مقصود فطرت