وى دشوار خواهد بود اجابت كردن ، وى را نخواند ، كه سبب رنج گردد . و هر كه در اجابت وى راغب نباشد ، وى را نخواند ، كه اگر اجابت كند ، طعام وى به كراهيت خورده باشد ، و اين سبب خطيئتى باشد .
اما ادب اجابت
آن است كه فرق نكند [ 1 ] ميان درويش و توانگر ، و از دعوت درويش ترفع نكند ، كه رسول ( ص ) مساكين را اجابت كردى . و حسن بن على ( رض ) روزى به قومى از درويشان بگذشت : نانپارهاى چند در پيش داشتند و مىخوردند . گفتند : « يا بن رسول اللّه ، موافقت كن [ 2 ] . » فرود آمد از ستور ، و موافقت كرد و گفت : « خداى - تعالى - متكبّران را دوست ندارد . » و چون نان بخورد ، گفت : « اكنون فردا شما نيز مرا اجابت كنيد . » و ديگر روز ايشان را طعامهاى نيكو ساخت ، و با ايشان به هم بنشست و بخوردند .
ادب دوم
آنكه اگر داند كه ميزبان بر وى منّت خواهد نهاد و ميزبانى دستى [ 3 ] خواهد دانست ، به نزديك وى تعلّل كند و اجابت نكند ، بلكه بايد كه اجابت وى [ 4 ] فضلى و منّتى شناسند . و همچنين اگر داند كه در مال وى شبهتى است ، يا در آن موضع منكرى است - چون فرش ديبا و مجمرهء سيمين - يا بر ديوار صورت جانوران است يا بر سقف ، يا سماع رود و مزامير است ، يا كسى مسخرگى همىكند يا فحش همىگويد ، يا زنان جوان به نظارهء مردان همىآيند ، اجابت نكند ، كه اين همه مذموم است و نشايد به چنين جاى حاضر شدن .
و همچنين اگر ميزبان مبتدع بود يا فاسق يا ظالم ، يا مقصود وى لاف و تكبّر است ، بايد كه اجابت نكند . و اگر اجابت كند و چيزى از اين منكرات بيند و منع نتواند كرد ، واجب باشد بيرون آمدن .
هامش
[ 1 ] فرق نگذارد .
[ 2 ] در خوردن همراهى كن .
[ 3 ] دستى ، امتيازى ، برتريى .
[ 4 ] مهمان .