و اندر خبر است كه هر كه با شما نيكويى كند مكافات كنيد ، و اگر نتوانيد چندان دعا بكنيد كه دانيد كه مكافات تمام شد . و تمامى شكر آن بود كه عيب صدقه پوشيده دارد ، و اندك آن را اندك نداند و حقير نشناسد . چنان كه شرط دهنده آن است كه آنچه دهد ، اگر چه بسيار بود آن را حقير و اندك شناسد و به چشم تعظيم بدان ننگرد .
وظيفهء سوم آنكه آنچه از حلال نباشد نستاند ،
و از مال ظالمان هيچ چيز نستاند ، و از مال كسى كه ربا دهد اين احتياط بكند .
وظيفهء چهارم آنكه چندان بيش نستاند كه محتاج بود :
اگر به سبب سفر مىستاند بيش از زاد و كرا نستاند ، و اگر اوامدار بود بيش از اوام نستاند ، و اگر در كفايت عيال وى ده درم بيش نبايد ، يازده درم نستاند ، چه اين يك درم حرام بود ، و اگر اندر خانه چيزى دارد ، از قماش و جامهء پوشيدنى - كه زيادت بود - نشايد كه زكات فرا ستاند .
وظيفهء پنجم آنكه اگر زكاتدهنده عالم نباشد كه از كدام سهم مىدهد - ، بپرسد
كه « اين از سهم مساكين مىدهى يا از سهم غارم ؟ » - مثلا ، تا اگر وى بدان صفت نباشد ، و مقدار هشت يك زكات خويش به وى دهد ، نستاند ، كه به مذهب شافعى ( رض ) جمله به يك تن دادن نشايد [ 1 ] .
فضيلت صدقه دادن
رسول ( ص ) گفت : « صدقه دهيد اگر همه يك خرما باشد ، كه آن درويشى را زندهء كند ، و گناه را بكشد چنان كه آب آتش را . » و گفت : « بپرهيزيد از دوزخ
هامش
[ 1 ] در « ترجمه احياء » : پنجم : آنكه صاحب مال را بپرسد كه بر وى چقدر واجب است ، اگر آنچه مىدهد بيش از ثمنى باشد نستاند ، زيرا كه با دو شريك خود جز مستحق ثمنى نيست . پس بايد كه از ثمن چندانى كم كند كه دو كس ديگر را از آن صنف بدهد . ( كتاب اسرار زكات ، ص 214 )