اى بى اصلها ! در يارى پروردگارتان منتظر چه هستيد ؟ آيا دين نداريد كه شما را گرد آورد ؟ و يا غيرتى كه شما را به خشم وا دارد ؟ .
در ميان شما به پا خاستهام ! هر چه فرياد مىكشم و از شما يارى مىطلبم سخن مرا نمىشنويد و از دستورم اطاعت نمىنمائيد تا چهره واقعى كارهاى بد آشكارا گردد نه با شما مىتوان انتقام خونى گرفت ، و نه با كمك شما به هدف مىتوان رسيد ، شما را به يارى برادرانتان دعوت كردم ، همانند شترى كه از درد بنالد آه و ناله سر داديد ، و يا همانند حيوانى كه پشتش زخم باشد كندى كرديد ، تنها گروه كمى بسوى من شتافتند اما آنها نيز افراد مضطرب و ناتوانى بودند كه گويا آنها را به سوى مرگ مىبرند ، در حالى كه آن را با چشم خود مىنگرند ! سيد رضى مىگويد :
« متذائب » يعنى « مضطرب » - از « تذائبت الريح » ( بادهاى مختلف وزيد ) گرفته شده ، و اين كه عرب به « گرگ » - « ذئب » مىگويد آن نيز از همين ماده است ، زيرا به هنگام راه رفتن يك نوع اضطراب در او ديده مىشود .
كلام - 40 « سخنى است كه امام ( ع ) به هنگام شعار خوارج كه مىگفتند « لا حكم الا للّه » فرموده است » « آرى لا حكم الا للّه : » امام هنگامى كه شنيد خوارج مىگويند « لا حكم الا للّه » ( فرمانى جز فرمان خدا نيست ) فرمود :
سخن حقى است كه از آن اراده باطل شده ! آرى درست است فرمانى جز فرمان خدا نيست ولى اينها مىگويند : زمامدارى جز براى خدا نيست ، در حالى كه مردم به زمامدارى نيازمندند خواه نيكوكار باشد يا بد كار ( 132 . ) تا مؤمنان در سايه حكومتش به كار خويش مشغول و كافران هم بهرهمند شوند ، و مردم در دوران حكومت او ، زندگى را طى كنند و به وسيله او اموال بيت المال جمعآورى گردد ، و به كمك او با دشمنان مبارزه شود ، جادهها امن و امان ، حق ضعيفان از نيرومندان گرفته شود ، نيكوكاران در رفاه و از دست بدكاران ، مردم در امان باشند !
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 133
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٣