اين ، اجابت نداى خداوندى است ، و از اين ندا ياد كند نفخ صور و برآمدن مردم از قبور را ؛ كه كفنها در گردن ، به عرصات قيامت ايشان را مىخواند ، كه آنها هم كفن پوشيده ، رو به محشر مىگذارند ، پس به جهت اين ملاحظه و تفكّر ، شوق در گفتن تلبيه زياد كرده ، متذكّر اين باشد كه به هر قدمى كه برمىدارد نزديك مىشود به جوار رحمت شاهنشاه عالم ؛ و تلبيه را هر قدر بيشتر گويد ، بر ثوابش بيشتر نايل شود .
فِى الحديث : رسولخدا صلى الله عليه و آله فرموده : آن كسى كه احرام بسته تلبيه گويد ، بنويسد خداى تعالى به هر تلبيه گفتن او ده حسنه ، و محو گرداند از او ده سيّئه « 1 » .
ايضاً [ حضرت ] امير عليه السلام فرموده كه : هيچ كس آواز خود را به تلبيه بلند نسازد در احرام مگر آنكه لبّيك گويند به او ، به آواز بلند از جانب راست ، و از جانب چپ او است تا منتهاى زمين « 2 » . و : هر كه لبّيك گويد در احرام خود هفتاد بار از روى ايمان و احتساب ، خداوند عالم گواه مىگيرد براى او هزار ملائكه را به براتى از آتش و براتى از نفاق « 3 » .
فايدة : جناب ابراهيم عليه السلام چنانچه ذكر شد ، بعد از اتمام [ بناى ] كعبه ، ندا كرد و فرمود :
« أيُّهَا النّاسُ هَلُمَّ إلَى الْحَجِّ » به صيغهء مفرد ، به جهت اينكه خطاب شامل شود بر اشخاصى كه در آن زمان موجود و در عالم شهود « 4 » بودند و به كسانى كه بعد از آنها خواهند آمد تا روز قيامت ؛ در حديث است كه : هرگاه هَلُمُّوا مىفرمود ( به صيغهء جمع ) ، شامل نمىشد مگر به حاضرين در آن زمان « 5 » .
و علما رضواناللَّه عليهم ، چند وجه در سرّ اين مطلب فرمودهاند ، از آنها آنچه به نظر
هامش
( 1 ) - الفقيه 2 / 202 بابفضائلالحج ح 2138 ؛ التهذيب 5 / 20 ب 3 ح 3 ؛ وسايل 11 / 218 ب 2 ح 14650 ؛ بحار 96 / 3 ب 2 ح 3 ؛ امالىصدوق / 549 ح 22 ؛ الخرائج 2 / 514 فصلفىاعلام ؛ روضةالواعظين 2 / 360 مجلسفىذكر .
( 2 ) - با اندكى تغيير در : الفقيه 2 / 203 بابفضائلالحج ح 2140 ؛ وسايل 12 / 378 ب 37 ح 16559 .
( 3 ) - با اندكى تغيير در : الفقيه 2 / 204 بابفضائلالحج ح 2141 ؛ مستدرك 9 / 183 ب 28 ح 10620 - 1 ؛ الجعفريات / 63 بابالتلبية .
( 4 ) - عالَم شُهود : مقابل عالم غيب ، عالَم شهادت و آنچه قابل رؤيت است . لغت نامه .
( 5 ) - كافى 4 / 206 ح 6 ؛ الفقيه 2 / 232 ح 2282 ؛ وسايل 11 / 10 ب 1 ح 14115 ؛ بحار 12 / 105 ب 5 ح 17 و 96 / 187 ب 32 ح 18 ؛ عللالشرائع 2 / 419 ب 158 ح 1 ؛ قصصجزائرى / 125 ف 4 .