تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3912

مساهمون:

ص٣٩١٢
را . و هت الاعراض كذلك . و هت الماء و نحوه : ريخت آب و مانند آن را . و هت فلانا : پايين آورد مرتبه فلان را ذو اكرام . و هتت المراة : متابعت كرد آن زن را در دوك رشتن . و هت ورق الشجرة : فرو ريخت برك درخت را . و هت الشئ : شكست و خرد كرد آن چيز را .

هتأ

(
hat '
) م . ع . هتاه هتأ ( از باب فتح ) : زد آن را .

هتأ

(
hat '
) و (
het '
) و

هتاء

(
het '
) و

هتأة

(
hat'at
) و (
hot'at
) ا . ع . وقت و هنگام بخصوص هنگامى از شب . يق : مضى من الليل هتأ اى وقت .

هتأ

(
hata '
) ا . ع . شكافتگى و دريدگى .

هتأ

(
hata '
) م . ع . هتئ هتأ ( از باب سمع ) : كج و خميده گرديد . و هتئ الطعام : خورد آن طعام را .

هتات

(
hatt t
) ص . ع . مرد بسيار سخن‌گوى و حاضر كلام .

هتار

(
het r
) م . ع . هاتر مهاترة و هتارا . ر . مهاترة .

هتاف

(
hot f
) م . ع . هتف هتفا و هتافا . ر . هتف .

هتافة

(
hatt fat
) ص . ع . قوس هتافة : كمان با بانك .

هتاك

(
hatt k
) ص . ع . بسيار پرده در .

هتاك

(
hatt k
) ص . پ . مأخوذ از تازى - آنكه پرده از كارهاى پوشيدهء مردمان برمىدارد و عيبهاى نهفته مردمان را فاش مىكند . و مرد پليد و بيشرم .

هتاكى

(
hatt ki
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پوده درى و بىشرمى و بىحيايى .

هتامة

(
hot mat
) ا . ع . شكسته و افتاده از هر چيزى .

هتامل

(
hat mel
) ع . ج . هتملة .

هتان

(
hot ne
) ع . تثنيه هذه يعنى اين دو .

هتان

(
hatt n
) ص . ع . سحاب هتان : ابرى كه پيوسته و بدون انقطاع نرم نرمك ببارد . و نيز هتان : مرد زبان‌آور و حاضر كلام .

هتر

(
hatr
) م . ع . هتر هترا ( از باب ضرب ) : دريد عرض و ناموس آن را . و هتره الكبر : بىخرد و كم‌عقل گردانيد او را پيرى و به اين معنى اخير از باب نصر نيز گفته‌اند . و هتر الرجل تهتارا : گول و احمق گرديد آن مرد و نادان و جاهل شد .

هتر

(
hetr
) ا . ع . دروغ . و سختى و بلا و رنج . و كار شگفت . و سخن بيفايده و ردى و از اعتبار افتاده . و خطاى در سخن . و نصف اول از شب . ج : اهتار . و در مبالغه گويند : هتر هاتر يعنى خطاى بسيار در كلام .

هتر

(
hetr
) ص . ع . رجل هتر اهتار : مرد زيرك و داراى فطانت .

هتر

(
hotr
) ا . ع . بىخودى و بىخردى از پيرى و يا از اندوه و يا از بيمارى .

هترة

(
hatrat
) ا . ع . گولى و حماقت . و محكم و استوار .

هترك

(
hatrak
) ا . ع . شير بيشه .

هتشه

(
hatce
) ا . پ . يخ و آب بسته شده .

هتع

(
hat '
) م . ع . هتع اليهم هتعا ( از باب فتح ) : بشتاب پيش آمد ايشان را . و زود متوجه آنها شد .

هتف

(
hatf
) م . ع . هتف به هتفا ( از باب ضرب ) : بانك برزد برو . و هتف به هاتف : بانك زد برو كسى كه شخص وى ديده نشد . و هتفت الحمامة : بانك كرد آن كبوتر . و هتف فلانا هتافا : مدح كرد و ستود فلان را . و فلانة يهتف بها ( مجهولا ) : بخوب رويى و جمال ياد كرده مىشود آن زن .

هتفى

(
hatf
) ص . ع . قوس هتفى : كمان با بانك .

هتك

(
hatk
) م . ع . هتك الستر هتكا ( از باب ضرب ) : پاره كرد آن پرده را و كشيد آن پرده را و كند آن را از جايش و بشكافت جز وى از آن را تا ظاهر گردد ماوراى آن . و هتكت الثوب : شكافتم آن جامه را بدرازا . و هتك الله ستر الفاجر : مفتضح كرد خدا آن فاجر را . و هتك عرش فلان : خوار و ذليل گرديد فلان .

هتك

(
hatk
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پرده‌درى و ربودگى ناموس و رسوايى و و بىآبرويى . و افتضاح و بدنامى و فاش شدگى عيب . و هتك حرمت كردن : بىاعتبار كردن و رسوا كردن و بىآبرو نمودن . و هتك عرض كردن : بدنام كردن و رسوا نمودن .

هتك

(
hotk
) ا . ع . نيم شب .

هتك

(
hatek
) ا . ع . حقارت و خفت . و سوء ادب .

هتك

(
hetak
) ا . ع . پرده‌اى كه به روى بچه در كشيده از رحم برآيد .

هتكة

(
hotkat
) ا . ع . رسوايى و پرده‌درى . و ساعتى از شب .

هتگفت

(
hatgoft
) و (
hotgoft
) ص . پ . هنگفت .