تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3716

مساهمون:

ص٣٧١٦
ج : نشائد .

نشيدن

(
nacidan
) ف م . پ . نهادن و نشانيدن و نصب كردن .

نشير

(
nacir
) ا . ع . ازار كه دختران پوشند . و كمربند و منطقه . و كشت و زرعى كه بدست چينند و خرمن نكنند .

نشيره

(
nacire
) ا . پ . كندر .

نشيش

(
nacic
) ا . ع . آواز جوشش آب و ديك و جز آن .

نشيش

(
nacic
) م . ع . نش الغدير نشيشا ( از باب ضرب ) : فرو رفت آب آن تالاب در زمين . و نش الماء و غيره : جوشيد آب و جز آن .

نشيص

(
nacis
) ا . ع . نيزه راست ايستاده . و خميرى كه نيك برنيامده باشد و از آن نان پزند .

نشيط

(
nacit
) ص . ع . شادمان . و خداوند ستور شادمان . و كسى كه اهل و عيالش شادمان باشند .

نشيط

(
nacit
) ا . ع . نام مردى بنا كه در بصره جهة زياد سرايى بنا كرد و پيش از اتمام آن بنا فرار كرده بمرو رفت و هر گاه به زياد مىگفتند اين سرا كى تمام مىشود مىگفت : حتى يرجع نشيط من مرو ، فلم يرجع فصار مثلا .

نشيطة

(
nacitat
) ص . ع . مؤنث نشيط يعنى زن شادمان .

نشيطة

(
nacitat
) ا . ع . غنيمتى كه غازيان پيش از رسيدن به مقصود در عرص راه يابند . و شترانى كه بىقصد گرفته شده و رانده شوند .

نشيطه

(
nacite
) ا . پ . مأخوذ از تازى - غنيمتى كه بدست غازيان پيش از رسيدن به مقصود افتد .

نشيل

(
nacil
) ص . پ . آويزان و آويخته شده و معلق شده .

نشيل

(
nacil
) ا - ص . ع . گوشت پاره‌اى كه از ديك بدون كفگير با دست بر آرند . و گوشت بىتوابل پخته شده . و شير در هنگام دوشيدن . و تيغ سبك تنك . و آبى كه نخستين از چاه برآرند .

نشيلا

(
nacil
) ا . پ . مست .

نشيم

(
necim
) ا . پ . ياى مجهول - آشيانه مرغان و جاى و مكان نشستن و توقف گاه .

نشيمن

(
neciman
) ا . پ . ياى مجهول - كرسى و جاى نشستن و صندلى . و جايگاه و قرارگاه و خانه و حولى و وطن و خهر . و آشيانه مرغان .

نشيمن ديو

(
neciman - div
) و

نشيمند ديو

(
necimand - div
) ا . پ . در هر دو يا مجهول - عالم و دنيا .

نشيمه

(
nacime
) ا . پ . پوست خام پيراسته كه از آن بند كارد و شمشير و جز آن سازند .

نشين

(
necin
) ا . پ . قطب شمال . و رويه و پوشش بيرونى بالش و متكا . و پوست درون مقعده .

نشين

(
necin
) ص . پ . نشيننده و نشسته ، و هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد مانند اورنك نشين و صفه نشين و گوشه نشين .

نشيننده

(
necinande
) پ . افا . نشستن .

نشينه

(
necine
) ا . پ . جايى كه در آن مرغان و ديگر حيوانات مىنشينند .

نشيو

(
neciv
) ا . پ . نشيب و فرود و سراشيب و سرازير .

نشئه

(
nac'e
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آفرينش . و اين نشئه : اين جهان . و آن نشئه : قيامت . و نيز نشئه حالت سرور و فرحى كه از خوردن مسكرات پديد مىآيد .

نشيئة

(
naci'at
) ا . ع . برخاستن پس از خفتن . و حوض نو كنده . و شاخه نازك و بلند خرمابن . و گياه نصى و يا صليان . و هر گياه راست برآمده‌اى كه هنوز ستبر نشده باشد . و خرماى تر و تازه . و سنگى كه در تك حوض اندازند . و خاكى كه گرد سنك باشد . و هو بادى النشيئة : حوضى را گويند كه آب وى خشك شده و زمينش پديد گشته باشد .

نص

(
nass
) ا . ع . نهايت هر چيزى . و رفع و ظهور . و اسناد بسوى رييس بزرگتر . و توقيف بر چيزى . و تعيين . ج : نصوص . و نص القرآن و الحديث : لفظيست كه دلالت كند بر معنى كه احتمال غير آن معنى نرود . و يا نص قرآن و سنت آن حكمى را گويند كه دلالت كند ظاهر لفظ آنها بر آن حكم . و فى حديث على عليه الصلاة و السلام : اذا بلغ النساء نص الحقاق و فى رواية : نص الحقايق فالعصبة اولى : اى اذا بلغت غاية البلوغ من سنها التى تصلح ان تحاق و تخاصم عن نفسها فعصبتها اولى بها من امها و قيل الحقاق فى الحديث استعارة من حقاق الابل اى انتهى صغرهن .

نص

(
nass
) ص . ع . سير نص : رفتار تند و تيز و شتاب .

نص

(
nass
) م . ع . نص الحديث نصا ( از باب نصر ) : برگردانيد آن حديث را بسوى كسى كه حديث كرده بود . و نص العروس : نشانيد آن عروس را بر كرسى . و نص الدابة : تا هنگامى كه تك داشت راند آن ستور را . و نص الشئ : جنبانيد و حركت داد آن چيز را . و يق : فلان ينص
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3716 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )