تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3715

مساهمون:

ص٣٧١٥
بشاخ خود و بر زمين زد . و نشزت نفسه : شوريد دل او و برآمد . و نشزت المرأة من زوجها نشوزا : ناسازوارى كرد آن زن شوى خود را و در خشم آورد آن را . و نشز الرجل من امراته و عليها : ترك كرد آن مرد زن خود را و ستم نمود آن را و زد آن را . قوله تعالى :
وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً
: او اعراضا .

نشوص

(
nacus
) ا . ع . نيزه راست ايستاده .

نشوص

(
nocus
) م . ع . نشص السحاب نشوصا ( از باب نصر و ضرب ) : بلند گرديد ابر . و نيز نشوص : ناسازوارى كردن زن شوى را و در غضب آوردن آن را . و طعن كردن و نيزه زدن . و شوريدن دل . و دراز شدن دندان و بيرون آوردن چيزى و در وا شدن از جايى . و بركنده گرديدن از شهر و مسكن .

نشوط

(
nacut
) ا . ع . ماهى شور كه در آب و نمك نگاهدارند و چاه دور تك كه بسيار كشيدن دول از وى برآيد .

نشوظ

(
nocuz
) م . ع . نشظ النبات نشوظا ( از باب نصر ) : نخست پديدار شد گياه و شكافت زمين را و هنوز برك برنياورده بود .

نشوع

(
nacu '
) ا . ع . هر آنچه برگرداند نفس را .

نشوع

(
nacu '
) و (
nocu '
) ا . ع . دارويى كه در دهان افگنند و يا در بينى ريزند .

نشوع

(
nocu '
) م . ع . نشع الصبى النشوع نشعا و نشوعا و منشعا ( از باب فتح ) : دارو ريخت در دهان آن كودك . و نشع الشئ : بدرشتى بركشيد آن چيز را . و نشع فلانا الكلام : تلقين كرد بفلان آن سخن را . و نشع فلانا نشوعا : نزديك بمرك رسيد فلان در بيمارى و به شد از آن . و نشع زيدا نشعا : در سينه گردانيد زيد گريه را . و نشع بكذا ( مجهولا ) : آزمند وى گرديد

نشوغ

(
nacuq
) ا . پ . داروى در دهان ريختن و يا در بينى افگندنى

نشوف

(
nacuf
) ا . ع . ماده شترى كه پيش از زه آوردن شير دهد و پس از آن بىشير گردد

نشوق

(
nacuq
) ا . ع . داروى در بينى ريختنى و دارويى كه ببينى كشند .

نشول

(
nocul
) م . ع . نشل نشولا ( از باب نصر ) : كم گوشت گرديد .

نشونما

(
nacv - nam
) ا . پ . مأخوذ از تازى - روييدگى و باليدگى .

نشوه

(
nacve
) و (
necve
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مستى و مىخوارگى و مخمورى و عيش و عشرت . و شراب حاضر كردهء براى نوشيدن . و تفحص در اخبار و گيرنده خبر و آگاهى و اطلاع . و ترياق . و اختلاط داروهاى چند خصوصا جهة دفع سم و زهر . و رايحه و عطر و بوى خوش و خوش بوى .

نشوه‌بخش

(
nacve - baxc
) ص . پ . مستى آورنده و سرور و خوشحالى آورنده .

نشوى

(
nacv
) ا . ع . نام شهرى در آذربايجان كه شهر نخچوان باشد .

نشوى

(
nacv
) ص . ع . مؤنث نشوان . يق : امرأة نشوى : زن مست .

نشوى

(
nacvi
) ا . پ . شهر نخچوان .

نشى

(
naci
) ا . پ . خارپشت .

نشئ

(
naci '
) ا . ع . ابر پاره‌اى كه نخستين نمايان گردد .

نشيان

(
nacy n
) ص . ع . رجل نشيان : مرد مست . و رجل نشيان للاخبار : مردى كه نخستين اخبار را معلوم كند و جوياى آن باشد .

نشيب

(
necib
) ا . پ . فرود و پسى ضد فراز و سرازيرى . و نشيب زمين : پستى زمين و سرازيرى آن . و نشيب كوه : سرازيرى كوه . و نشيب و فراز : پستى و بلندى .

نشيب‌فراز

(
necib - far z
) ا . پ . پست و بلندى و زير و زبر و بالا و پست و بلنديهاى روزگار . و سود و زيان و منفعت و ضرر هر كارى .

نشيبگاه

(
necib - g h
) ا . پ . جاى پست و فرود .

نشية

(
naciyyat
) ا . ع . بوى و رايحه .

نشيج

(
nacij
) م . ع . نشج الباكى نشيجا و نشجا ( از باب ضرب ) : گرفته شد گلوى آن گريه كننده . و نشج الحمار بصوته : آواز برگردانيد آن خر در سينه خود . و نشج القدر و الزق و نحوهما : جوش زد ديك و خيك و مانند آن دو چندانكه آواز برآمد . و نشج المطرب : جدا كرد آن مطرب ميان دو آواز خود و كشيد آواز خود را و نشج الضفدع : برگردانيد آن غوك آواز خود را در سينه .

نشيد

(
nacid
) ا . ع . سؤال . و بلندى آواز و شعر در جواب شعر خوانده شده . ج : انشاد .

نشيد

(
nacid
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرود و خوانندگى و شعر .

نشيدة

(
nacidat
) ا . ع . بلندى آواز . و شعر در جواب شعر خوانده شده .