انفه غضبا : فلان در هنگام خشم مىجنباند بينى خود را . و نص المتاع : گذاشت كالاها را به روى يكديگر . و نص فلانا :
دقت كرد در پرسيدن فلان را تا غايت آن .
و نص الى الرئيس الاكبر : اسناد داد برييس بزرگتر . و نص الشئ : واقف گردانيد بر آن چيز . و نص على الشئ :
تعيين كرد آن چيز را . و نص الشى : آشكار كرد آن چيز را .
نص
(
nass
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر كلام صريح كه پر واضح و آشكار باشد . و هر آيه از قرآن مجيد كه بطور وضوح دلالت بر مقصود كند .
نصأ
(
nas '
) م . ع . نصاه نصأ ( از باب فتح ) : گرفت موى پيشانى آن را .
و نصا الناقة : بانك برزد بر آن ماده شتر و راند آن را . و نصا الشئ : برداشت آن چيز را و بلند كرد .
نصاء
(
nes '
) ا . ع . نام موضعى .
نصاء
(
nesa ' ?
) م . ع . ناصى مناصاة و نصاء . ر . مناصاة .
نصاب
(
nes b
) ا . ع . نژاد و اصل هر چيزى . و بازگشت . و جاى غروب آفتاب . و دسته كارد . ج : نصب و انصبة .
و آن قدر از مال كه زكات بر وى واجب گردد . و آلتى در شكم ماهى . و نام اسبى .
نصاب
(
nes b
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنقدر از مال كه بر وى زكات واجب گردد . و رتبه و جاه و لياقت و بخت و طالع و نژاد و اصل . و مال و زر و سرمايه .
و صاحب نصاب : بلند مرتبه و بختيار . و افادت نصاب : معلم دانا . و نيز نصاب :
نام كتابى منظوم در لغات تازى از ابو نصر فراهى .
نصاب
(
nass b
) ص . ع . عيار و حيلهباز .
نصاب
(
noss b
) ع . ج . ناصب .
نصاح
(
nes h
) ا . ع . رشته و سلك . ج . نصح و نصاحة . و نام مردى .
نصاح
(
nass h
) ا . ع . خياط و درزى .
نصاح
(
noss h
) ع . ج . ناصح .
نصاحات
(
nes h t
) ا . ع .
چرمها و ريسمانهاى حلقهدار كه آنها را نصب كرده بوزينگان را شكار كنند . و نام چند كوه .
نصاحة
(
nes hat
) ع . ج .
نصاح .
نصاحة
(
nas hat
) و
نصاحية
(
nas heeyt
) م . ع . نصح نصحا و نصاحة و نصاحية . ر . نصح .
نصار
(
nass r
) ا . ع . از اعلام است .
نصار
(
noss r
) ع . ج . ناصر .
نصارا
(
nas r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ترسايان .
نصارى
(
nas r
) ع . ج . نصران .
و ج . نصرانة .
نصاص
(
nass s
) ص . ع . رجل نصاص الانف : مرد سخت خشمناك كه بينى بركشد و بجنباند .
نصاعة
(
nas 'at
) م . ع . نصع نصاعة و نصوعا . ر . نصوع .
نصاف
(
nas f
) و (
nes f
) و
نصافة
(
nas fat
) و (
nes fat
) م . ع .
نصف نصفا و نصافا و نصافة . ر .
نصف .
نصال
(
nes l
) ع . ج . نصل .
نصائب
(
nas 'eb
) ا . ع . سنگهايى كه گرداگرد حوض نصب كرده و فرجههاى آنها را با گل گيرند . ج : نصيبة .
نصائح
(
nas 'eh
) ع . ج . نصيحة .
نصايح
(
nas yeh
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - پند و پندها و نصيحتها .
نصب
(
nasb
) ا . ع . بيمارى و سختى . و پايان . و نشان برپاى كرده . و بت .
و آنچه بر پاى كنند جهة پرستش . ج : انصاب .
و نصب العرب : نوعى از سرود كه حزين و نرمتر باشد از حداء . و نصب الاعراب :
زبر ، و هو فى الاعراب كالفتح فى البناء اصطلاح نحوى است . و باصطلاح عروضى :
نصب قوافى سالم ماندن قافيه از فساد . و اهل النصب : دشمنان حضرت على بن ابي طالب عليه السلام .
نصب
(
nasb
) م . ع . نصبه المرض نصبا ( از باب ضرب ) : دردناك گردانيد آن را بيمارى . و نصب الشئ :
برداشت آن چيز را و فرو نهاد آن چيز را . و نصب الخشبة : برپاى كرد آن چوب را .
و نصب الحجر : بلند كرد آن سنك را براى نشان و علامت . و نصبه للامر : براى آن كار بر پا داشت او را . و نصب لفلان : دشمنى كرد مر فلان را . و نصب له الحرب : طرح جنك افگند با او . و نصب فلانا الشر : بدى آشكار كرد براى فلان . و نصبت الاسم : زبر دادم اسم را . و نصبه العامل : زبر داد آن اسم را عامل . و نصب السير : دير سير كرد و همه روز را بآهستگى رفت . و نصب الحادى : بسرود گفتن راند شتر را . و نصب الشئ ( مجهولا ) : برداشته شد آن چيز و متقابل شد با آن چيزى . و كذلك : نصبه ( معلوما للتعدية ) . و قوله تعالى :
فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ
فتحه صاد براى سوق كلام است كه تابع فارغب است .